środa, 1 lipca 2015

39. RUCH OKRĘŻNY - Instrukcja obsługi "ROND".

 To co piszę na temat  RUCHU OKRĘŻNEGO jest opisem obowiązującego prawa, a nie jego nieuprawnioną interpretacją.

WSTĘP
       W niniejszym opracowaniu opisano  polskie i obowiązujące Polskę międzynarodowe prawo o ruchu drogowym,  którymi są Porozumienia europejskie oraz Konwencje o ruchu drogowym oraz o znakach i sygnałach drogowych podpisane w Wiedniu w 1968 roku.

       Polska będąc od 1988 roku sygnatariuszem tych międzynarodowych umów zobowiązała się do ich przestrzegania i stosowania w swoim prawie krajowym, dlatego w 1997 roku zmieniono ustawę Prawo o ruchu drogowym, a w 1999 roku rozporządzenie w sprawie znaków i sygnałów drogowych.

     W latach 1984-1999 znak C-12 "ruch okrężny" był sprzeczny z prawem międzynarodowym, gdyż Kodeksem drogowym z 1983 roku zaliczono go do znaków nakazu kierunku jazdy, ograniczając tym samym jego znaczenie do roli znaku nakazu jazdy z prawej strony wyspy środkowej na skrzyżowaniu, który można było stawiać na wyspie w miejsce znaków C-1 lub C-9.

    W 1999 roku znak C-12 stał się ponownie, gdyż takim znakiem był już w latach 1960-1983, znakiem nakazu organizacji ruchu "ruch okrężny" będącym wprost odpowiednikiem znaku D,3 "compulsory roundabout" czyli  "obowiązujący ruch okrężny"  wg tej Konwencji o znakach i sygnałach drogowych.

      Znana i stosowana na kontynencie europejskim od ponad wieku specjalna organizacja ruchu drogowego (rozwiązanie komunikacyjne), w wszystko mówiącej nazwie ONE-WAY ROTARY SYSTEM czyli system jednokierunkowej okrężnej drogi, obecnie TRAFFIC CIRCLE (ruch okrężny), a w fachowym języku angielskim od 1928 roku RONDABOUT, pomimo tej samej nazwy  nie będąc synonimem ronda. To tak samo jak ze słowem cylinder lub zamek. Cylinder w silniku nie jest synonimem cylindra w rozumieniu nakrycia głowy, tak jak zamek w drzwiach nie jest synonimem warowni. Ruch okrężny, u naszych sąsiadów to KREISVERKEHR, KRUHOVÝ OBJEZD i КРУГОВОЕ ДВИЖЕНИЕ.


IDEĄ TEGO ROZWIĄZANIA JEST 
BIEGNĄCA JUŻ OD WLOTU  OKRĘŻNIE (BEZ KOŃCA, W PĘTLI) DOOKOŁA DOWOLNEJ CO DO KSZTAŁTU i WIELKOŚCI WYSPY LUB DOWOLNEGO PLACU,   
DROGA POSIADAJĄCA JEDNOKIERUNKOWĄ JEZDNIĘ, AŻ DO POŁĄCZENIA SIĘ Z SAMĄ SOBĄ NA SKRZYŻOWANIU WLOTOWYM TAK ZORGANIZOWANEGO OBIEKTU. 


  OBIEKTAMI ZORGANIZOWANYMI WG ZASAD RUCHU OKRĘŻNEGO są więc tylko takie na których, zgodnie z nakazem znaku C-12 "ruch okrężny", jednokierunkowa jezdnia, zwykle jedno lub dwupasowa, biegnie od wlotu jedynie okrężnie dookoła dowolnej co do kształtu i wielkości wyspy lub dowolnego wyłączonego z ruchu placu przeciwnie do ruchu wskazówek zegara.
    
    Dzięki takiej ORGANIZACJI RUCHU, o której powiadamia kierującego prawidłowo zastosowany znak C-12, wyeliminowano  przecinania się kierunków ruchu na wylotach, dawniej dwukierunkowych paców,  oczywiście jeżeli kierujący będzie przestrzegał art. 22.2.1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, czyli skręcał w prawo tylko z zewnętrznego pasa ruchu okrężnie biegnącej jezdni na jezdnię drogi wylotowej lub przydrożna nieruchomość, np. na parking przed centrum handlowym.

   Za sprawą Franka Blackmore, który wpadł na pomysł by "ruch okrężny" zastosować na klasycznych skrzyżowaniach kanalizując na nich ruch okrągłą malowaną wyłączona z ruchu "wysepką" środkową, pod koniec ubiegłego wieku to rozwiązanie komunikacyjne zawitało, poza dużymi, głównie  okrągłymi placami typu rondo, także na małych budowlach drogowych skanalizowanych głównie, ale nie tylko, okrągła wyspą środkową. 




Ponieważ znak C-12 od 1999 roku nie jest już znakiem nakazu kierunku jazdy (te znaki są opisane w § 35, a nie 36 rozporządzenia w sprawie znaków i sygnałów drogowych), to kierujący w każdej chwili może opuścić tą okrężnie biegnącą jezdnię i skręcić z niej na wylotowym skrzyżowaniu lub zjeździe TYLKO Z ZEWNĘTRZNEGO PASA RUCHU w prawo zgodnie z art. 22.1, art. 22.2.1 i art. 22.5 p.r.d. na dowolny pas ruchu na drodze wylotowej. Dlatego przy wielu pasach na drodze wylotowej nie wyznacza się przed przejściami dla pieszych pasów ruchu.

Na wlotach "obiektu zorganizowanego wg zasad ruchu okrężnego" nie ma prawa być strzałek kierunkowych,  gdyż kierujący kontynuuje dotychczasową jazdę na wprost drogą która zmieniając swój kierunek biegnie dookoła wyspy lub placu, a nie na wprost do żadnego z wylotów. Wjazd nie ma zatem związku ze zmianą kierunku jazdy w rozumieniu art. 22 ustawy p.r.d., a jeśli tak, to przy tej organizacji ruchu,  NIE WŁĄCZA SIĘ KIERUNKOWSKAZÓW.

Kierujący dojeżdżając do skrzyżowania dróg publicznych o dowolnej organizacji ruchu, budowie i złożoności  wybiera kierunek (w lewo, w prawo, prosto, do miejscowości, dzielnicy lub obiektu), a następnie porusza się zgodnie z przebiegiem jezdni. Przy "ruchu okrężnym" dojeżdża do zamierzonego wylotu jadąc, co do zasady, przy prawej krawędzi okrężnie biegnącej jezdni, co nie znaczy że biegnącej tylko po okręgu, jak np. na zdjęciu poniżej, a następnie skręca z niej w prawo na jezdnię drogi wylotowej lub przydrożną nieruchomość. Kierunek jazdy pokrywa się z przebiegiem jezdni, więc skręcając z niej kierujący zmienia kierunek jazdy wg art. 22 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Lewy kierunkowskaz będzie zatem włączany jedynie dla zasygnalizowania zamiaru zmiany pasa ruchu z zewnętrznego na wewnętrzny w związku z zamiarem ominięcia lub wyprzedzenia innego kierującego. Należy pamiętać, że na małych obiektach na których nie ma odcinków przeplatania strumieni ruchu, a krzywizna  uniemożliwia obserwację pasa ruchu po prawej,  zmiana pasa ruchu ma obowiązek być ograniczona do niezbędnego minimum.


Tym którzy twierdzą, że przy ruchu okrężnym pasy ruchu biegną na wprost  do wylotów przypominam, że PAS RUCHU (art. 2.6 p.r.d.) jest podłużnym pasem JEZDNI (art. 2.7 p.r.d.) więc skoro pas ruchu na obiekcie zorganizowanym zgodnie z nakazem znaku C-12 "ruch okrężny" biegnie jedynie okrężnie, to tak też biegnie jego JEZDNIA, a ta jest zawsze częścią DROGI (art. 2.1 p.r.d.). Zgodnie z ustawą Prawo o ruchu drogowym każdy kierujący ma obowiązek poruszać się na drodze publicznej właściwie co do miejsca i jego oznaczenia, co do zasady, jeśli nie zamierza jej opuścić lub na niej zawrócić,  jadąc przy jej prawej krawędzi (art. 16.4 prd). Na obiektach jednopasowych powinna być namalowana zewnętrzna linia krawędziowa, by nie było wątpliwości jak biegnie na nim jednokierunkowa jezdnia oraz, że przekraczając tą linię opuszczamy ją zmieniając kierunek jazdy w prawo, co należy zawczasu i wyraźnie zasygnalizować prawym kierunkowskazem lub wskazaniem ręką. Nie sygnalizujemy zamiaru zjazdu z ronda, a zamiar zmiany kierunku jazdy w prawo (art. 22 ust. 5 p.r.d.) - skręt w prawo z okrężnie biegnącej jezdni na jezdnię drogi wylotowej lub przydrożną nieruchomość, np. parking.

Słowo RONDO nie występuje ani w polskim ani w obowiązującym Polskę i Europę prawie międzynarodowym (Porozumienia europejskie i Konwencje wiedeńskie o ruchu drogowym oraz znakach i sygnałach drogowych), a opisowe określenie "skrzyżowanie o ruchu okrężnym" występujące w art. 24.7.3 ustawy Prawo o ruchu drogowym dotyczy jedynie WYPRZEDZANIA. Nie mając zamiaru wykonywania takiego manewru na obiekcie zorganizowanym wg zasad ruchu okrężnego nie trzeba nawet rozumieć o jakie skrzyżowanie chodzi, a nie jest nim W ROZUMIENIU ZASAD RUCHU budowla typu rondo.

Należy PAMIĘTAĆ, że skrzyżowaniem w rozumieniu zasad ruchu (art. 2.10 ustawy Prawo o ruchu drogowym) jest tylko takie na którym zwykle dwie drogi posiadające jezdnie przecinając się w jednym poziomie, łącząc lub rozwidlając tworzą ze sobą WSPÓLNE POWIERZCHNIE zaś skrzyżowanie w rozumieniu obiektu budownictwa drogowego (§ 3 pkt. 9 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie) nie muszą spełniać tego wymogu i mogą być obiektami złożonymi tak jak np. każdy plac,  skrzyżowania o przesuniętych lub rozsuniętych wlotach, a także te skanalizowane wyłączoną z ruchu wyspą środkową niezależnie od ich organizacji, w tym ronda z podporządkowanymi wszystkimi wlotami lub zorganizowane wg zasad ruchu okrężnego.

Nie jest więc "skrzyżowaniem zorganizowanym wg zasad ruchu okrężnego" obiekt z wyspą lub w formie placu na wlotach którego namalowano strzałki kierunkowe i na którego jezdni pasy ruchu biegną  w dowolnej konfiguracji (klasycznie, odśrodkowo, spiralnie czy turbinowo) wprost do wylotów. Strzałki na wprost na wlotach oznaczają bowiem, że jadąc tak oznakowanym pasem ruchu zgodnie ze wskazaniem tej strzałki można dojechać do przeciwległego wylotu bez potrzeby stosowania się do art. 22 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Na "skrzyżowaniu" zorganizowanym wg zasad ruchu okrężnego nie opuszczając okrężnie biegnącej jezdni nie wjedzie się na żadną z dróg wylotowych. Oczywistym jest więc, że obiekty z pasami ruchu biegnącymi wprost do wylotów nie mają prawa być znakowane znakami C-12, gdyż nie mając nic wspólnego z "ruchem okrężnym", mogą jedynie wprowadzić w błąd zbliżających się do nich kierujących.

Każdy widzi, że wbrew temu co piszę, obiekty typu rondo z segregacją kierunkową (strzałki) i podporządkowanymi wszystkimi wlotami oraz pasami ruchu biegnącymi na wprost do wylotów, mają do znaków A-7 "ustąp pierwszeństwa" dodane znaki C-12 "ruch okrężny". Prawo pozwala dodać znak A-7 do znaku C-12 na wlotach obiektów zorganizowanych zgodnie z nakazem znaku C-12. Niestety nasi eksperci nie wiedzą, że węgiel kamienny nie jest kamieniem węgielnym.

Niestety ta bezprawna praktyka jest od lat tolerowana przez osoby odpowiedzialne za BRD w Polsce pomimo, że KRBRD i GDDKiA podlegającej bezpośrednio Ministerstwu Infrastruktury. Niestety ta patologia jest też obecna w praktyce WORD w zakresie szkolenia i egzaminowania, nie tylko kandydatów na kierowców, a w ślad za tym także w poradnikach dla kierowców i Ośrodkach Szkolenia.

Jeszcze większą patologią jest, tu za sprawą tych lokalnych "ekspertów" z WORD, domalowywanie strzałek kierunkowych na wlotach skrzyżowań skanalizowanych wyspą środkową prawidłowo oznaczonych i  zorganizowanych wg zasad ruchu okrężnego, tylko z tego powodu, że za ich sprawą kierujący nie rozumieją, tak jak oni, czym jest od 1999 roku nakaz znaku C-12 "ruch okrężny", czym różni się skrzyżowanie  w rozumieniu ustawy Prawo o ruchu drogowym, od skrzyżowania wg ustawy Prawo budowlane, czym jest kierunek jazdy oraz co jest jego zmianą, oraz tego że to nie kierunek w rozumieniu stron świata lub strony skrzyżowania. Uczą, że kierunkowskazami wskazuje się stronę drogi lub skrzyżowania, by poinformować zawczasu i wyraźnie gdzie zamierzają pojechać, gdy tymczasem zgodnie z obowiązującym Kodeksem drogowym należy sygnalizować zamiar zmiany pasa ruchu lub kierunku jazdy.

Ktoś kto dawno temu uzyskał uprawnienia powie, że to niemożliwe, a ja odpowiem, że to niemożliwe jest obecne na naszych polskich drogach i w naszym codziennym życiu, co powoduje niekończące się dyskusje o rondach i ruchu okrężnym, że co WORD lub biegły sądowy to inne prawo, że szkól jest tyle ilu kierujących, że profesor z Krakowa uczy się zasad ruchu od zarozumialca z MORD w Krakowie o wiedzy i tak lepszej od jeszcze bardziej pewnych siebie ekspertów z WORD Warszawa, którzy publicznie kwestionują kompetencje sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, którzy mieli czelność SŁUSZNIE podważyć kompetencje egzaminatora z WORD Częstochowa.

Dedykuję ten post także naszej polskiej Policji która w zdecydowanej większości właściwie rozumie zasady ruchu okrężnego, a jak nawet ich nie rozumie to przynajmniej ma świadomość tego, że jadący okrężnie biegnącym wewnętrznym pasem ruchu nie ma prawa zajechać drogi jadącemu równolegle pasem zewnętrznym. Dobrze by było gdyby jeszcze mieli świadomość, że w ogóle nie wolno kierującemu skręcać w prawo z wewnętrznego okrężnie biegnącego pasa ruchu, gdyż jest to wprost naruszenie art. 22.2.1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, co nie ma nic wspólnego ze zmiana pasa ruchu (art. 22.4 p.r.d.).

By właściwie ocenić zdarzenie drogowe nie wystarczy znać prawo. Czas najwyższy by Biuro Ruchu Drogowego Komendy Głównej Policji  w podległych jednostkach oraz szkołach policyjnych doprowadziło do właściwego rozumienia tego prawa, gdyż Policja powinna być tą państwową instytucją, która wręcz wzorcowo przestrzega i stosuje obowiązujące prawo zgodnie z jego literą i duchem, tak jak to czynią np. funkcjonariusze Stołecznej Komendy Policji (POST 19 -  sfilmowana interwencja przez ONET.pl). Warto też zaglądnąć na IPLA by oglądnąć 92 odcinek  "Stop drogówka" pokazujący interwencję funkcjonariuszy z Wrocławia w związku z kolizją na dwupasowym "skrzyżowaniu dróg publicznych typu RONDO zorganizowanym wg zasad ruchu okrężnego". 

W Polsce każdy kierujący ma ustawowy obowiązek PRZESTRZEGANIA zasad zapisanych w ustawie Prawo o ruchu drogowym, zgodnej z Konwencją wiedeńską o ruchu drogowym, której Polska jest sygnatariuszem. Różnice w organizacji ruchu na prostych i skomplikowanych skrzyżowaniach  dróg publicznych, w tym skanalizowanych wyspą środkowa o dowolnej wielkości i kształcie, nie tylko okrągłych,  wynikają jedynie z ich oznakowania oraz przebiegu podłużnych pasów ich jezdni czyli pasów ruchu. Tak jak biegną pasy ruchu tak biegnie każda jezdnia i odwrotnie, a przecięcie się tych jezdni, połączenie lub rozwidlenie to w rozumieniu zasad ruchu skrzyżowanie, których na obiekcie typu rondo może być dowolna ilość. Poza nimi  mogą być też zjazdy na parkingi.

Dokładnie tak jak biegną jezdnie należy jechać zarówno na skrzyżowaniach dróg publicznych typu rondo zorganizowanych wg nakazu znaku C-12 jak i na tych zorganizowanych wprost wg ogólnych zasad ruchu, czyli gdy pasy ruchu biegną na nim na wprost do wylotu, a nie tak jak przy "ruchu okrężnym", jedynie okrężnie. Pas ruchu to podłużny pas jezdni, więc tak jak on biegnie jezdnia, a skrzyżowanie dróg publicznych typu rondo, to złożony obiekt budowlany, a nie jedno skrzyżowanie w rozumieniu zasad ruchu.

A zatem jak należy jechać na rondzie, a w zasadzie na skrzyżowaniu z wyspą na środku? Zgodnie z obowiązującym Kodeksem drogowym, a nie prawem WORD.

Dla tych którzy nie chcą wdawać się w szczegóły podam taką prostą, całkowicie zgodną z obowiązującym prawem,  receptę:

1. RONDO ze strzałkami na wlocie i pasami ruchu biegnącymi na wprost do wylotów (nie powinno być, co nie znaczy, że nie jest stawiany, znaku C-12, także przy podporządkowanych wszystkich wlotach,  a zamiast niego znak C-1 lub C-9 na wyspie, gdyż pasy ruchu nie biegną zgodnie z jego dyspozycją jedynie  okrężnie).
Chcąc jechać na lewą stronę tak zorganizowanego ronda wybierz lewy pas ruchu ze strzałką na wprost i w lewo lub tylko w lewo i wjedź, jeśli obiekt jest duży, bez włączania lewego kierunkowskazu, pamiętając, że musisz go włączyć zanim będziesz opuszczał pas ruchu biegnący na wprost do wylotu. Skręcasz z tego pasa w lewo na lewy pas ruchu prowadzący do wylotu. Jeżeli lewy pas ruchu na drodze poprzecznej jest przeznaczony tylko do skrętu w lewo, zmień go na prowadzący do wylotu, lub jedź wzdłuż linii prowadzącej, jeśli jest,  i skończ skręt na pasie obok. Tym pasem jedź na wprost do wylotu bez włączania kierunkowskazu. Zmieniasz pas tam gdzie jest to możliwe i bezpieczne, także po opuszczeniu tak zorganizowanego ronda.

2. Gdy to rondo jest zorganizowane zgodnie z nakazem znaku C-12, czyli gdy pasy ruchu, zgodnie z dyspozycją tego znaku, biegną jedynie okrężnie (zwykle jeden lub dwa), to wtedy masz na wlotach legalnie ustawione znaki C-12 bez strzałek kierunkowych na jezdni wlotowej. Wjeżdżasz prawym pasem ruchu i kontynuujesz jazdę przy prawej krawędzi okrężnie biegnącej jezdni. Jedziesz nim aż do zamierzonego wylotu. Po minięciu zjazdu poprzedzającego zamierzony włączasz prawy kierunkowskaz i skręcasz w prawo na jezdnię drogi wylotowej.
Jeżeli wjechałeś lewym pasem ruchu, by wyprzedzić lub ominąć inny pojazd wracasz, tak jak na każdej innej jezdni, na prawy pas ruchu. Skręt w prawo wprost z wewnętrznego pasa ruchu jest zabroniony, i nie ma tu nic do tego ustąpienie pierwszeństwa jadącemu okrężnie zewnętrznym pasem ruchu, gdyż on jadąc równolegle biegnącym pasem ruchu nie nadjeżdża z prawej strony. Jadący wewnętrznym pasem ruchu okrężnie biegnącej jezdni może jedynie zmienić ten pas ruchu na pas zewnętrzny. Wjazd z okrężnie biegnącej jezdni na jezdnię drogi wylotowej nie jest zmianą pasa ruchu.

I oto cała instrukcja obsługi rond, bez związku z kształtem wyspy i jej wielkością. Pamiętaj, że jeśli na obiekcie budownictwa drogowego typu rondo lub o innym kształcie wyspy środkowej niż okrągły, widzisz krzyżujące się ze sobą drogi posiadające jezdnie, to pod względem zasad ruchu każde z nich jest osobnym skrzyżowaniem. Nie ma żadnego uprawnienia do traktowania takiego złożonego obiektu, także typu rondo, w całości pod względem zasad ruchu jako jednego skrzyżowania.

**************************

Od 2006 roku, czego nie zauważyli do dziś nasi ministerialni urzędnicy pomimo, że stosowne dokumenty podpisał w ONZ nasz rodak prof. Marek Belka, obowiązuje nowa redakcja dyspozycji znaku D,3 (nasz C-12) wg obowiązującej Polskę konwencji o ruchu drogowym. Poprzednia zakładała, że wszyscy doskonale wiedzą co znaczy znany od ponad 100 lat RUCH OKRĘŻNY, więc zobowiązywała kierujących do przestrzegania jego zasad i tyle. W Polsce wyjaśniono w dyspozycji znaku co to znaczy RUCH OKRĘŻNY i, że dotyczy on skrzyżowań dróg w formie placów a nie "skrzyżowań" w rozumieniu zasad ruchu. Zbigniew Drexler wiedział lepiej i w 1983 roku osobiście namieszał w zapisach ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzeniu o znakach. Na szczęście po jego odejściu (był ministerialnym urzędnikiem przez ponad 30 lat) większość jego wymysłów usunięto. Niestety nadal funkcjonują w setkach artykułów i jego książkach, pytaniach egzaminacyjnych, w prawie korporacyjnym WORD oraz rozporządzeniach tworzonych przez naszych niedouczonych specjalistów.
Rys. 2
Dyspozycja znaku D,3 wg Konwencji wiedeńskiej (wprost nasz znak C-12) w redakcji obowiązującej do i po 2006 roku

W 2006 roku zmieniono redakcję dyspozycji znaku D,3 (Rys. 2) uzupełniając ją za sprawą Porozumień europejskich o zasady regulacji pierwszeństwa na wlotach, co przedstawiono powyżej w trzech oficjalnych wersjach językowych. Znak "nakazany ruch okrężny" dotyczy tylko i wyłącznie "skrzyżowań o ruchu okrężnym" i nie ma prawa stać na skrzyżowaniach nie mających nic wspólnego z zasadami RUCHU OKRĘŻNEGO. Obiekty które mając oznaczone znakami A-7 wszystkie wloty i pasy uchu biegnące na wprost do wylotów nie są zorganizowane wg zasad ruchu okrężnego. Tak oznakowane nawet niewielkie pojedyncze skrzyżowanie z wyspą staje się pod względem zasad ruchu obiektem złożonym co wydaje się być oczywiste gdyż nikt nigdy nie widział zwykłego pojedynczego skrzyżowania dwóch dróg ze znakami A-7 na wszystkich wlotach.

NIE JEST PRAWDĄ, że kierujący przed wjazdem na jakiekolwiek skrzyżowanie rozumiane jako obiekt budownictwa drogowego ma ustawowy obowiązek sygnalizowania kierunkowskazami którym zjazdem (czy leżącym po lewej czy po prawej stronie skrzyżowania w stosunku do wjazd) zamierza je opuścić!!! Kierujący jest obowiązany sygnalizować zawczasu i wyraźnie każdy zamiar zmiany kierunku jazdy związany z opuszczeniem drogi którą się porusza lub zamiar zawrócenia na niej. Zmiany pasa ruchu dozwolone są jedynie przed SKRZYŻOWANIEM (art. 2.10 p.r.d.) rozumianym wg zasad ruchu. To na odcinkach przeplatania między skrzyżowaniami obiektów złożonych wolno zmieniać pasy ruchu jeżeli pozwala na to ich oznakowanie.

Pojedyncze SKRZYŻOWANIE zwykle dwóch DRÓG bez wyspy lub z wyspą oznakowaną znakami C-1 lub C-9 jest w całości zarówno skrzyżowaniem w rozumieniu obiektu budownictwa drogowego  jak i jednym skrzyżowaniem w rozumieniu zasad ruchu na którym obowiązują ogólne zasady ruchu (w lewo, w prawo i na wprost - lewa część rysunku 2). Po nakazaniu na nim RUCHU OKRĘŻNEGO, staje się ono pod względem organizacji ruchu takim samym obiektem jak duży plac typu RONDO na którym obowiązuje RUCH OKRĘŻNY. Jedyna różnica to brak lub bardzo małe odcinki przeplatania strumieni ruchu (prawa strona rysunku 3).

Rys. 3
Ten sam obiekt o różnej organizacji ruchu

          Przy OBOWIĄZUJĄCYM RUCHU OKRĘŻNYM jezdnia i jej podłużne pasy (pasy ruchu) biegną okrężnie dookoła wyspy lub placu, a przy braku tego nakazu na wprost do zjazdów w najróżniejszych konfiguracjach (klasycznie przecinając się jak pokazano to na środkowym rysunku, ale także spiralnie, po amerykańsku odśrodkowo czy wg holenderskiego pomysłu turbinowo). 

     Na SKRZYŻOWANIU ZORGANIZOWANYM WG ZASAD RUCHU OKRĘŻNEGO, bez znaczenia cze ze znakiem A-7 czy bez tego znaku, to zawsze objeżdżanie wyspy lub placu przeciwnie do ruchu wskazówek zegara przy prawej krawędzi jego okrężnie biegnącej jezdni (art. 16. 4 p.r.d.), zaś na SKRZYŻOWANIU z wyspą (bez znaków C-12 na wlotach gdyby w Polsce drogowcy przestrzegali prawa) z pasami ruchu biegnącymi wprost do wylotów, to permanentne skręty, przy znakach C-9 na wyspie, w lewo wg art. 22.2.2. ustawy. Znak A-7 reguluje pierwszeństwo i dotyczy wszystkich pasów ruchu jezdni drogi poprzecznej przed która został postawiony.

         Ponad 90% polskich kierowców nawet nie zdaje sobie sprawy z tego, że doskonale wie jak należy poruszać się na SKRZYŻOWANIACH ZORGANIZOWANYCH WG ZASAD RUCHU OKRĘŻNEGO. Na jednopasowych obiektach wiedzą, że wjazd i jazda okrężna to kontynuacja jazdy na wprost pasem ruchu biegnącym dookoła wyspy/placu, czyli bez zmiany kierunku jazdy wymagającej od nich zastosowania się do wymagań art. 22 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a każdy zjazdy na drogę wylotową to skręty w prawo związany z jej opuszczeniem co wymaga zastosowania się do wymagań art. 22.2.1 i art. 22.5 ustawy. Wjeżdżają więc bez włączania kierunkowskazów a zamiar zmiany kierunku jazdy w prawo, wyraźnie i zawczasu sygnalizują dopiero po minięciu zjazdu poprzedzającego zamierzony. I to wszystko co trzeba wiedzieć na temat zasad RUCHU OKRĘŻNEGO w praktyce. 


SZANOWNI KIERUJĄCY zapamiętajcie, wbrew Drexlerom, Próchniewiczom, Leśniewski, Drozdom i innym pseudo ekspertom, jeszcze jedną ważną zasadę, że dla zasad ruchu nie ma znaczenia czy jezdnia ma jeden czy kilka pasów ruchu, bo te dodatkowe służą wyłącznie poprawie przepustowości przez umożliwienie omijania i wyprzedzanie innych kierujących. Na obiektach wielopasowych zorganizowanych wg zasad RUCHU OKRĘŻNEGO, zwykle o dwóch jedynie okrężnie biegnących pasach ruchu, jedzie się okrężnie przy prawej krawędzi jezdni (at.16.4 ustawy) i skręca w prawo z zewnętrznego pasa ruchu (art. 22.2.1 ustawy) zajmując dowolny pas ruchu drogi wylotowej.

Na tych obiektach z wyspą środkową zorganizowanych wg ogólnych zasad ruchu, czyli z pasami ruchu biegnącymi na wprost do wylotów i segregacją kierunkową na wlotach (strzałki), do wylotów jedzie się na wprost pasami oznaczonymi na wlotach strzałkami na wprost i to zwykle wieloma pasami ruchu bez prawa do ich zmiany na wylotach.

Nie wierzcie, że "skrzyżowanie o ruchu okrężnym" to każde RONDO a ono to pod względem zasad ruchu jedno "normalne" SKRZYŻOWANIE o pełnym wyborze kierunków jazdy zorganizowane wg ogólnych zasad ruchu. To każde "skrzyżowanie (wlotowe)" na obiekt zorganizowany wg zasad "ruchu okrężnego".

Na obiektach zorganizowanych wg zasad ruchu okrężnego wolno zmieniać pasy ruchu i wyprzedzać pojazdy silnikowe nie tylko na odcinkach przeplatania strumieni ruchu ale także w obrębie wlotów, a na złożonych skrzyżowaniach w formie placu zorganizowanych wg ogólnych zasad ruchu i oznaczeniem kierunkowym wolno wyprzedzać pojazdy silnikowe tylko na odcinkach przeplatania, jeśli pozwala na to ich oznakowanie,  zaś w okolicy wlotów tylko wtedy gdy są one kierowane (art.24 ust.7 ustawy p.r.d.).

     Po tym obszernym wstępie zobaczmy zatem jak należy sobie radzić na "skrzyżowaniu zorganizowanym wg zasad ruchu okrężnego" prawidłowo oznakowanym na wlotach znakami C-12 bez strzałek kierunkowych, którym może być zarówno jednopasowe skrzyżowanie z wyspą  zwane MINI-RONDO jak i 5 hektarowy Plac Konstytucji 3-go Maja w Głogowie, na którym nie sposób wiedzieć, i co nie jest nikomu do niczego potrzebne, którym wjazdem kto wjechał i jakim wylotem zamierza je opuścić, gdyż każdy kto już znalazł się na jego okrężnie biegnącej jezdni  jedzie na wprost DOOKOŁA wyspy, czy tak jak tu DOOKOŁA placu, równolegle względem siebie, odpowiednio wcześnie sygnalizując zamiar zmiany pasa ruchu lub skrętu w prawo z zewnętrznego pasa ruchu na jezdnię drogi wylotowej.
 
Identycznie zasady obowiązują i na takim "wynalazku" jak ten z Myślenic, prawidłowo oznakowanym tak jak plac w Głogowie znakami C-12 :

Zobaczmy zatem, zanim polscy decydenci przyjdą po rozum do głowy i usuną znaki C-12 z wlotów obiektów zorganizowanych wg ogólnych zasad ruchu zastępując te znaki znakami C-1 lub C-9 na wyspie,  jak w praktyce rozróżnić które skrzyżowanie wlotowe oznaczone znakami C-12 jest SKRZYŻOWANIEM O RUCHU OKRĘŻNYM, a które nim nie jest nawet jak zawita na nim nasza polska patologia czyli gdy stanie na nim wbrew obowiązującemu prawu ale zgodnie z wymysłami Zbigniewa Drexlera znak C-12. O tym, że ta wiedza jest niezbędna do właściwego stosowania art. 24.7.3 ustawy Prawo o ruchu drogowym dotyczącym wyprzedzania pojazdów silnikowych nie trzeba chyba nikogo przekonywać.

Na "skrzyżowaniu o ruchu okrężnym" czyli skrzyżowaniu wlotowym obiektu zorganizowanego wg zasad "ruchu okrężnego" nawet wtedy gdy nie jest ono kierowane, można wyprzedzać pojazdy silnikowe zaś na "skrzyżowaniu" wg tego samego przepisu, jeśli nie jest kierowane i nie jest wlotem na obiekt zorganizowany wg zasad ruchu okrężnego, wyprzedzanie pojazdów silnikowych jest zabronione, co ma kapitalne znaczenie dla BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO. 

I. "Skrzyżowanie zorganizowane wg zasad ruchu okrężnego"
oznakowane zgodnie z nakazem znaku C-12

            Zbliżając się do skrzyżowania z wyspą lub w formie placu na wlotach którego nie ma strzałek kierunkowych i stoją znaki C-12 kierujący jest obowiązany do poruszania się zgodnie z zasadami specjalnej organizacji ruchu "RUCH OKRĘŻNY", czyli DOOKOŁA wyspy lub placu przeciwnie do ruchu wskazówek zegara. Przy tej organizacji ruchu jezdnia biegnie okrężnie, czyli właśnie DOOKOŁA wyspy lub placu, tak jak biegną jej podłużne pasy (pasy ruchu), nawet jak nie są wyznaczone lub z jakiś powodów są nieczytelne. 
           Poruszając się nimi dookoła wyspy lub placu nie zmieniamy, w rozumieniu przepisów, kierunku jazdy wymagającego od nas zastosowania się do  art. 22.2 i 22.5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W związku z powyższym kontynuujemy dotychczasową jazdę na wprost okrężnie biegnącym pasem ruchu. Nie opuszczając tej okrężnie biegnącej jezdni nie jesteśmy zobowiązani do zajmowania skrajnych pasów ruchu oraz sygnalizowania zmiany kierunku jazdy przed wjazdem, tak jak nie czynimy tego kontynuując jazdę na wprost pasami ruchu prowadzącymi kierującego aż do przeciwległego zjazdu. Wszystkie zjazdy to skręty w prawo. Dodatkowy wewnętrzny pas ruchu nie zmienia tych zasad, a jedynie poprawia przepustowość przez umożliwienie omijania i wyprzedzania innych kierujących. Zgodnie z art. 16.4 powinniśmy poruszać się, co do zasady, jeżeli warunki ruchu na to pozwalają, przy prawej krawędzi jezdni, zarówno przed wjazdem, jak i na samym skrzyżowaniu. Zgodnie z art. 22.2.1 i art. 22.5 przed zmianą kierunku jazdy (skręt w prawo na drogę wylotową) mamy obowiązek zbliżyć się, jeśli nie poruszamy się prawym pasem ruchu, do prawej krawędzi jezdni i zasygnalizować wyraźnie i zawczasu swój zamiar, jednak nie wcześniej niż po minięciu zjazdu poprzedzającego zamierzony. Nie ma z tym żadnego związku ilość pasów ruchu oraz wielkość i kształt wyspy lub placu, tak jak nie ma to znaczenia przy opuszczaniu każdej innej jezdni. 

          Taki obiekt jest zorganizowany wg zasad RUCHU OKRĘŻNEGO w rozumieniu znaku C-12, i jako taki jest skrzyżowaniem (z wyspą lub w formie placu) o obowiązującym na nim ruchu okrężnym, o którym jest mowa w dyspozycji znaku C-12 i art. 24.7 ustawy Prawo o ruchu drogowym, pozwalającym na wyprzedzanie pojazdów silnikowych, nawet wtedy gdy skrzyżowanie nie jest kierowane. Należy jednak pamiętać, że jeżeli na jezdni skrzyżowania nie wyznaczono pasów ruchu, kierującemu nie wolno wyprzedzać innych kierujących z prawej strony (art. 24.10). Kierującym pojazdami jednośladowymi (rower, motorower, motocykl) wolno jechać środkiem tylko zewnętrznego pasa ruchu, gdyż pozostałe nie umożliwiają opuszczenia skrzyżowania (art. 16.7). Na dużych obiektach to pozwolenie dotyczy jednak tylko obrębu wylotów a nie odcinków przeplatania strumieni ruchu.



II. "Skrzyżowanie zorganizowane wg zasad ruchu okrężnego"
 oznakowane sprzecznie z zasadami tej organizacji ruchu (RUCHEM OKRĘŻNYM)

        Jeżeli widzimy, że na wlotach skrzyżowania z wyspą lub w formie placu oznakowanego znakami C-12 namalowano strzałki kierunkowe, ale pasy ruchu na jego jezdni biegną tak jak to opisano wyżej, jedynie okrężnie, to wiemy, że bezprawnie wprowadzono na wlotach kierunkową segregację ruchu, gdyż jazda okrężnie biegnącymi pasami ruchu jest bezkierunkowa (na wprost okrężnie gdyż jadąc nimi nigdzie się nie skręci). 
       Strzałki namalowano zapewne z inicjatywy jakiegoś ignoranta, który uważa, że na takim obiekcie obowiązują ogólne zasady ruchu. Nie wie, że nakaz znaku C-12 jest od nich ważniejszy i nakazuje kierującemu poruszać się dookoła wyspy lub placu przeciwnie do ruchu wskazówek zegara. Ignorujemy więc strzałki i jedziemy tak jak poprzednio, czyli zgodnie z nakazem pionowego znaku C-12 "RUCH OKRĘŻNY". Zwracamy bacznie uwagę na jadących wewnętrznym pasem ruchu, bo zasugerowani kierunkowym oznakowaniem wlotów, wadliwie uczeni na kursach w OSK (pod wymagania niedouczonych egzaminatorów i bezprawia w postaci METODYKI EGZAMINOWANIA), mogą nie zauważyć lub wprost zignorować fakt, że pas ruchu którym się poruszają biegnie, zgodnie z nakazem znaku C-12, dookoła wyspy lub placu, a nie na wprost do zjazdu, a oni wcale nie jadą wg strzałki na wprost lecz skręcają w prawo z naruszeniem art. 22.2 ustawy.

III. Skrzyżowanie z wyspą lub w formie placu zorganizowane wg ogólnych zasad ruchu z jego kierunkową segregacją oznakowane bezprawnie znakami C-12.

        Jeżeli zobaczymy na wlotach znaki C-12 i strzałki kierunkowea na jezdni skrzyżowania pasy ruchu biegnące na wprost do wylotów, w dowolnej konfiguracji (klasycznie, spiralnie, odśrodkowo czy po holendersku turbinowo), a nie jedynie okrężnie dookoła wyspy lub placu, to wiemy, że znak C-12 stoi na wlotach bezprawnie ("udaje" znak C-9 lub C-1 który powinien stać na wyspie), gdyż skrzyżowanie w rozumieniu obiektu budownictwa drogowego nie jest zorganizowane wg zasad RUCHU OKRĘŻNEGO. 
      Ignorujemy więc tym razem nie strzałki jak w przykładzie II kecz nakaz znaku C-12 i jedziemy zgodnie z kierunkowym oznakowaniem poziomym na wlotach oraz przebiegiem i kierunkowym oznaczeniem pasów ruchu na jego jezdni. 

Nie da się niestety pogodzić dwóch sprzecznych ze sobą organizacji ruchu na jednym obiekcie. Nie da się jechać NA WPROST do zjazdu i równocześnie NA WPROST dookoła wyspy lub placu. Nie ma też wątpliwości, że zaprojektowana organizacja ruchu jest tu świadomym zabiegiem projektanta i zaprzeczeniem zasad neutralnego kierunkowo RUCHU OKRĘŻNEGO. Objeżdżanie wyspy lub placu jest tu permanentnym skręcaniem w lewo przy wyspie z włączonym lewym kierunkowskazem a nie jazdą okrężną przy prawej krawędzi jezdni bez zmiany kierunku jazdy nie wymagającej zastosowania się kierującego do zasad art. 22 p.r.d., tak jak ma to miejsce przy OBOWIĄZUJĄCYM RUCHU OKRĘŻNYM. 
Przykłady tzw "nowoczesnych rond" zorganizowanych wg ogólnych zasad ruchu

    Takie skrzyżowania z wyspą lub w formie placu jakie pokazano wyżej z właściwym znakowaniem, pomimo, że są znaczone w Polsce znakami C-12 (polska patologia), nie są nie tylko w całości jednym skrzyżowaniem w rozumieniu art. 2.10 p.r.d. ale nie mają w ogóle nic wspólnego z "ruchem okrężnym" gdyż nie jest nim skręcanie w lewo przy wyspie z jednej drogi wylotowej na następną a jazda dookoła wyspy lub placu okrężnie biegnącą jezdnią co do zasady przy jej prawej krawędzi. 

Jeśli wloty nie są kierowane to nie wolno na nich wyprzedzać pojazdów silnikowych. Wolno wyprzedzać i zmieniać pasy ruchu na odcinkach przeplatania strumieni ruchu jeśli są i pozwala na to ich oznakowanie.

       UWAGA: Tak zorganizowane skrzyżowania z wyspą lub w formie placu możemy opuścić także lewym czy środkowym pasem ruchu jeśli to wynika z oznaczenia poziomego pamiętając, że po skręcie w lewo jazda w poprzek pasów ruchu na prawy pas ruchu z włączonym lewym kierunkowskazem jest wykroczeniem. Kończymy skręt na pasie ruchu zgodnym z pasem na wlocie i dopiero w następnej kolejności wykonujemy manewr zmiany pasa ruchu.

       Na koniec, aby zrozumieć, że nie da się pogodzić dwóch różnych organizacji ruchu na jednym obiekcie, zobaczmy takie polskie 2 w 1, czyli oznaczone strzałkami  i znakiem C-12 na wlotach i pasami ruchu wcale nie biegnącymi jedynie okrężnie tak jak nakazuje tego znak C-12, . Jeden kierujący pojechał zgodnie z nakazem znaku C-12, tu bezprawnie postawionego na wlotach, który to nakaz powinien zignorować, a drugi poprawnie zgodnie z oznakowaniem kierunkowym i przebiegiem pasów ruchu, co bez wątpienia było intencją organizatora ruchu.
         

       By znak C-12 mógł wskazywać kierującym, że obiekt na który wjeżdża  jest w całości "skrzyżowaniem (w rozumieniu budowli) zorganizowanym wg zasad ruchu okrężnego" musi być, co zrozumiałe, zorganizowany zgodnie z tymi zasadami. Jeśli nie jest tak zorganizowany to pomimo wyspy środkowej czy centralnego placu nie ma prawa mieć na wlotach znaków C-12 "ruch okrężny".


       UWAGA: Nie wystarczy postawić na wlotach znaki C-12 by stały się one SKRZYŻOWANIAMI O RUCHU OKRĘŻNYM w rozumieniu zasad ruchu, nie wspominając o tym, że sam fakt istnienia wyspy centralnej na OBIEKCIE nie czyni z niego  "skrzyżowania zorganizowanego wg zasad ruchu okrężnego".

Każda droga na skrzyżowaniu biegnie tak jak biegnie jej jezdnia. Jezdna biegnie tak jak jej podłużne pasy, czyli pasy ruchu i linie krawędziowe więc bez wdawania się na razie w wywody co jest a co nie jest "skrzyżowaniem o ruchu okrężnym" można jednoznacznie stwierdzić, że każdy kierujący ma obowiązek poruszać się na naszych i europejskich drogach zgodnie z miejscem na drodze i jego oznaczeniem wg zasad ruchu drogowego opisanych w ustawie Prawo o ruchu drogowym i Konwencji wiedeńskiej.

Nie wiesz czym jest w rozumieniu zasad ruchu "skrzyżowanie o ruchu okrężnym" to NIE WYPRZEDZAJ pojazdów silnikowych, gdyż tylko w związku z wyprzedzaniem w art. 24.7 ustawy Prawo o ruchu drogowym użyto tego opisowego określenia. Wystarczy, że wiesz, że masz prawo spodziewać się jedynie okrężnie biegnącej jezdni. Reszta to wprost zapisy ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Pamiętaj też, że brak strzałek na wlocie obiektu zorganizowanego wg zasad ruchu okrężnego nie oznacza, że obowiązują na tym wlocie ogólne zasady ruchu gdyż nakaz znaku C-12 jest od nich ważniejszy. Na każdym skrzyżowaniu dróg publicznych z wyspą lub w formie placu zorganizowanym wg zasad ruchu okrężnego ("prawdziwym", a nie udawanym przez bezpodstawne ustawienie na wlotach znaku C-12)  jego jednokierunkowa jezdnia biegnie DOOKOŁA WYSPY na małym obiekcie lub DOOKOŁA PLACU na dużym, a cała reszta to wprost zapisy ustawowe bez potrzeby manipulacji i wymysłów.

Jeszcze raz przypominam Drexlerom, Drozdom, Wierzchowskim i Użdalewiczom oraz Stefańskim, Soboniom i Kotowskim wliczając w to ich bezmyślnych plagiatorów, że:

Zarówno w polskim jak i obowiązującym Polskę prawie międzynarodowym dotyczącym zasad ruchu drogowego nie ma określenia RONDO. Nie ma też przyzwolenia na traktowanie pod względem zasad ruchu jakiegokolwiek PLACU w tym typu RONDO lub innego złożonego obiektu budownictwa drogowego w całości jako jednego opisanego ustawą Prawem o ruchu drogowym "skrzyżowania" (art. 2.10 p.r.d.). Zaliczanie w komentarzach do ustawy Prawo o ruchu drogowym "skrzyżowań" będących obiektami budownictwa drogowego (§ 3.9 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie) do "skrzyżowań" w rozumieniu zasad ruchu jest karygodnym i niewybaczalnym błędem który w konsekwencji prowadzi do następnego pozbawionego jakiegokolwiek podstaw prawnych twierdzenia, że tak rozumianym "skrzyżowaniem" jest niezdefiniowane prawem RONDO. Pozostawiam bez komentarza takie wymysły jak ten, że RONDO jest synonimem "skrzyżowania o ruchu okrężnym"  oraz, że znak C-12 to znak RONDO.  

 Zapraszam na post 22 w którym omówiono jeszcze jeden polski dziwoląg, na którym jest wszystko co może wymyślić pozbawiony wiedzy projektant organizacji ruchu. Na wlotach są zarówno znaki C-12 jak i sprzeczne z tymi znakami strzałki kierunkowe oraz znaki F-10. Na jezdni tego obiektu infrastruktury drogowej w postaci placu typu RONDO który w całości nie jest pod względem zasad ruchu jednym "skrzyżowaniem" w rozumieniu art. 2.10 p.r.d. pasy ruchu wyznaczone są zarówno okrężnie czyli wg zasad RUCHU OKRĘŻNEGO jak i kierunkowo na wprost do wylotów zgodnie z ogólnymi zasadami ruchu i oznakowaniem kierunkowym będącym zaprzeczeniem zasad ruchu okrężnego. Tym obiektem jest RONDO przy spodku w Katowicach
http://mrerdek1.blogspot.com/2015/02/23-kierunkowe-rondo-w-katowicach.html 

       Tak jak jadąc po łuku drogi lub okrężnie biegnącą jezdnią bez jej opuszczenia nie zmienia się kierunku jazdy wymagającego od kierującego zastosowania się do art. 22 ustawy Prawo o ruchu drogowym tak też jedzie się drogą z pierwszeństwem która zmienia swój kierunek poza lub na skrzyżowaniu (post. 43). Przypominam, że zgodnie z art. 22.3 ustawy Prawo o ruchu drogowym zdanie drugie kierujący zamierzający wjechać z jednej drogi na inną nie musi stosować się do wymagań art. 22 ust. 2 ustawy wtedy gdy dopuszczalna jest jazda tylko w jednym kierunku.

Szerokości