Blog o prawie na drogach : wniosek o unieważnienie wyniku egzaminu

Pokazywanie postów oznaczonych etykietą wniosek o unieważnienie wyniku egzaminu. Pokaż wszystkie posty

środa, 14 października 2026

514. Unieważnienie egzaminu z powodu bezprawnego uznania za błąd sygnalizowania zamiaru zmiany kierunku jazdy

514. Unieważnienie egzaminu z powodu bezprawnego uznania za błąd sygnalizowana zamiaru zmiany kierunku jazdy przed wjazdem na skrzyżowanie na którym droga z pierwszeństwem zmienia swój kierunek, a zmiana kierunku jazdy nie wymaga zmiany kierunku ruchu pojazdu

(w załączeniu wzór wniosku)

Patronat Buy Coffee: https://buycoffee.to/mrerdek1.blogspot.com lub przycisk

Bezprawne uznanie przez egzaminatora prawidłowego zachowania egzaminowanego za błąd (lub odwrotnie) stanowi podstawę do unieważnienia egzaminu na prawo jazdy, o ile ta ocena wpłynęła na końcowy wynik negatywny. Zgodnie z art. 72 ustawy o kierujących pojazdami, decyzję o unieważnieniu podejmuje Marszałek Województwa.

Wniosek dotyczy sytuacji, w której egzaminator, bez jakiegokolwiek uprawnienia uznał za błąd wymagane prawem włączenie kierunkowskazu w celu sygnalizowania zamiaru zmiany kierunku jazdy przed wjazdem na skrzyżowanie z zamiarem opuszczenia na nim jezdni drogi z pierwszeństwem z jej lewej lub prawej strony, tylko dlatego, że zmiana kierunku jazdy nie wymagała zmiany kierunku ruchu pojazdu.

WZÓR PISMA

Miejscowość: ..........................., Data: ........................... r.

Wnioskodawca:
...........................................................
(Imię i nazwisko osoby egzaminowanej)
...........................................................
(Adres zamieszkania)
...........................................................
(Numer PESEL)
...........................................................
(Numer telefonu / e-mail) Adresat

Marszałek Województwa .................................................
(np. Mazowieckiego, Śląskiego)

Za pośrednictwem

Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego

w .......................................................................... (wpisać miasto, w którym znajduje się WORD)

......................................................................... (Adres WORD)

ODWOŁANIE / SKARGA

od wyniku państwowego egzaminu praktycznego na prawo jazdy

Działając w imieniu własnym, na podstawie art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, wnoszę odwołanie od negatywnego wyniku państwowego egzaminu praktycznego na prawo jazdy kategorii .........., przeprowadzonego w dniu ........................... r. w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w ........................... przez egzaminatora ........................................................... (imię i nazwisko egzaminatora lub jego numer ewidencyjny).

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucam:

Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 5 w związku z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, poprzez jego wadliwą wykładnię i nieuprawnione uznanie, że poruszanie się pojazdem na łuku drogi oznaczonej znakami jako droga z pierwszeństwem na skrzyżowaniu (zgodnie z jej przebiegiem) stanowi zmianę „kierunku jazdy” i wymaga użycia kierunkowskazu.
Naruszenie przepisów postępowania, które miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy, tj. § 28 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z poz. 24 Tabeli nr 4 Załącznika nr 2 do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, poprzez błędną ocenę kwalifikacji i niesłuszne uznanie, że niezastosowanie kierunkowskazu w opisanej sytuacji stanowiło błąd skutkujący negatywnym wynikiem egzaminu.

Mając na uwadze powyższe, wnoszę o:

Unieważnienie przedmiotowego egzaminu państwowego z uwagi na przeprowadzenie ga w sposób niezgodny z przepisami ustawy.
Dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z nagrania przebiegu egzaminu (rejestracja audiowizualna z pojazdu egzaminacyjnego) na okoliczność weryfikacji sposobu jazdy i zachowania zgodnego z obowiązującymi zasadami ruchu, w tym nieprzerwanej jazdy jezdnią drogi z pierwszeństwem na wskazanym skrzyżowaniu.

UZASADNIENIE

W dniu ........................... r. przystąpiłem/przystąpiłam do egzaminu praktycznego na prawo jazdy. Egzaminator ocenił wynik egzaminu jako negatywny, wskazując jako przyczynę błąd polegający na braku zasygnalizowania zamiaru zmiany kierunku jazdy. Sytuacja miała miejsce na skrzyżowaniu ulic .............................../............................ w ..........................., na którym droga oznaczona znakami jako droga z pierwszeństwem (znak D-1) zmieniała swój przebieg zgodnie z treścią tabliczki T-6a. Wykonując ten manewr, poruszałem się pojazdem egzaminacyjnym jezdnią drogi z pierwszeństwem, bez zamiaru zawracania, zmiany pasa ruchu oraz opuszczania jezdni tej drogi w celu wjazdu na jezdnię drogi podporządkowanej. Z oceną egzaminatora nie sposób się zgodzić.

Zgodnie z art. 22 ust. 2 i 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, kierujący pojazdem jest obowiązany zawczasu i wyraźnie sygnalizować zamiar zmiany kierunku jazdy lub pasa ruchu, a nie zamiaru zmiany kierunku ruchu pojazdu.

Ustawa nie zawiera definicji legalnej określeń „kierunku jazdy” i "kierunek ruchu" . W związku z tym, zgodnie z powszechnymi zasadami wykładni prawa, należy w pierwszej kolejności odwołać się do znaczenia językowego (słownikowego). Według Słownika Języka Polskiego PWN, „kierunek ruchu” definiowany jest jako strona świata lub stały punkt topograficzny, w którą lub ku któremu ktoś się zwraca i porusza. Natomiast „kierunek jazdy” to droga o dowolnej krętości, po której porusza się kierujący, zgodnie ze skodyfikowanymi zasadami ruchu. Powyższe koresponduje z zakazem wykładni synonimicznej, będącym jedną z fundamentalnych zasad dyrektyw wykładni językowej, według którego różnym sformułowaniom w tekście prawnym nie należy nadawać tego samego znaczenia.

Powyższe jednoznacznie wskazuje, że poruszanie się wyznaczoną drogą o „dowolnej krętości” (w tym przypadku łukiem drogi z pierwszeństwem, która zaczyna się znakiem D-1 i kończy znakiem D-2) stanowi jazdę jezdnią tej samej drogi ze zmianą kierunku ruchu, a nie ze zmianą kierunku jazdy. Co więcej, pojazd nadjeżdżający z przeciwnego kierunku, o którym jest mowa w art. 25 ustawy Prawo o ruchu drogowym, to wyłącznie pojazd poruszający się jezdnią tej samej drogi, tu drogi oznaczonej znakami jako droga z pierwszeństwem.

Skoro ustawodawca w art. 22 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym nakazuje sygnalizować wyłącznie zamiar zmiany pasa ruchu lub „kierunku jazdy”, a nie zmianę „kierunku ruchu” (zgodnego w każdym momencie z podłużną osią pojazdu lub wektorem jego prędkości chwilowej), to kontynuowanie jazdy tą samą, wyznaczoną znakami drogą z pierwszeństwem, bez względu na jej geometryczny kształt i krętość, nie stanowi zmiany kierunku jazdy w rozumieniu zasad ruchu drogowego.

W art. 22 ustawy nie ma mowy o odmiennych zasadach ruchu dotyczących jazdy po łuku drogi na skrzyżowaniu i poza nim, a w szczególności o obowiązku sygnalizowania przy zbliżaniu się do skrzyżowania zamiaru kręcenia kierownicą w celu zmiany kierunku ruchu pojazdu. Treść tabliczki T-6a wprost potwierdza ten fakt, ponieważ wskazuje ona rzeczywisty przebieg jezdni drogi z pierwszeństwem przez skrzyżowanie.

Zmiana kierunku jazdy w rozumieniu art. 22 ustawy następuje w momencie zawracania na dwukierunkowej jezdni bez jej opuszczania oraz gdy kierujący z niej skręca w celu jej opuszczenia z jej lewej lub prawej strony (np. w celu wjazdu na pobocze lub na jezdnię innej drogi, w tym podporządkowanej), i to niezależnie od jej geometrii i przebiegu w terenie. Wymóg sygnalizowania zamiaru kręcenia kierownicą w celu dostosowania toru jazdy do geometrii drogi z pierwszeństwem (i to jedynie na skrzyżowaniach) nie ma żadnego oparcia w tekście ustawy.

Powyższa zasada dotyczy także zmiany kierunku jazdy na skanalizowanych, okrężnie zorganizowanych budowlach drogowych o dowolnym kształcie i wielkości (w tym typu rondo), na których kierujący porusza się na wprost (bez zmiany kierunku jazdy) okrężnie biegnącą jezdnią dookoła wyspy lub placu. Dopiero opuszczenie tej jezdni z jej prawego pasa ruchu jest zmianą kierunku jazdy w prawo – także wtedy, gdy nie wymaga to zmiany kierunku ruchu pojazdu (np. gdy wylot jest styczny do jezdni na obwiedni).

W polskim i europejskim prawie o ruchu drogowym nie istnieje żaden przepis, według którego jadący jezdnią drogi oznaczonej znakami jako droga z pierwszeństwem jest obowiązany sygnalizować zamiar zmiany kierunku ruchu na skrzyżowaniu, jeśli nie zamierza zmienić na nim kierunku jazdy.

Podkreślić należy, że „prawo korporacyjne” (powielaczowe) w postaci wewnętrznych wytycznych WORD, instrukcji i stanowisk urzędników i funkcjonariuszy policji drogowej czy też publicystyka i komentarze (nawet te tworzone przez uznane autorytety) nie stanowią źródła powszechnie obowiązującego w Polsce prawa. Zgodnie z art. 87 Konstytucji RP źródłami prawa są wyłącznie akty normatywne (ustawy i rozporządzenia), a nie ich środowiskowa czy urzędnicza interpretacja. Egzaminator ma ustawowy obowiązek oceniać zdającego na podstawie literalnego brzmienia przepisów prawa, a nie zakorzenionych nawyków interpretacyjnych (często mających swoje źródło w poprzednim, nieobowiązującym od ponad dwóch dekad kodeksie drogowym).

W zaistniałej sytuacji poruszałem się pojazdem w sposób płynny, z zachowaniem szczególnej ostrożności i zasady ograniczonego zaufania bez zamiaru zmiany pasa ruchu lub kierunku jazdy (zatem bez zawracania lub opuszczania jezdni drogi oznaczonej jako droga z pierwszeństwem z jej lewej lub prawej strony). Wymaganie w tej sytuacji włączenia kierunkowskazu stanowiło nieuprawnione żądanie egzaminatora. Biorąc pod uwagę, że błędna ocena manewru przez egzaminatora bezpośrednio zadecydowała o negatywnym wyniku egzaminu, niniejsze odwołanie jest w pełni uzasadnione.

..............................................................

(Własnoręczny podpis Wnioskodawcy)
Uwaga:

Termin: Odwołanie należy złożyć w terminie 14 dni od dnia przeprowadzenia egzaminu.
Miejsce składania: Pismo składa się do Marszałka Województwa za pośrednictwem WORD-u, w którym odbywał się egzamin (WORD przesyła je dalej wraz z nagraniem wideo).
Płeć: W uzasadnieniu należy dostosować formę czasownika (przystąpiłem/przystąpiłam).

513. Unieważnienie egzaminu z powodu bezprawnego uznania za błąd braku sygnalizowana zamiaru zmiany kierunku ruchu pojazdu.

513. Unieważnienie egzaminu z powodu bezprawnego uznania za błąd sygnalizowana zamiaru zmiany kierunku jazdy bez zmiany kierunku ruchu pojazdu przed wjazdem na skrzyżowanie na którym droga z pierwszeństwem zmienia swój kierunek

(w załączeniu wzór wniosku)
Patronat Buy Coffee: https://buycoffee.to/mrerdek1.blogspot.com lub przycisk

Wniosek dotyczy sytuacji, w której egzaminator, bez jakiegokolwiek uprawnienia, uznał za błąd brak włączenia przez egzaminowanego przed wjazdem na skrzyżowanie kierunkowskazu w celu sygnalizowania zamiaru zmiany kierunku ruchu pojazdu, pomimo braku przy tym zmiany kierunku jazdy, czyli opuszczenia na skrzyżowaniu jezdni drogi z pierwszeństwem z jej lewej lub prawej strony.

WZÓR PISMA

Miejscowość: ..........................., Data: ........................... r.

Marszałek Województwa .................................................
(np. Mazowieckiego, Śląskiego)

Za pośrednictwem

Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego

w .......................................................................... (wpisać miasto, w którym znajduje się WORD)

......................................................................... (Adres WORD)

ODWOŁANIE / SKARGA

od wyniku państwowego egzaminu praktycznego na prawo jazdy

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucam:

Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 5 w związku z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, poprzez ich wadliwą wykładnię i nieuprawnione uznanie, że opuszczenie dotychczasowej jezdni drogi oznaczonej jako droga z pierwszeństwem w celu wjazdu na jezdnię drogi poprzecznej (podporządkowanej) nie stanowi zmiany „kierunku jazdy” w sytuacji, gdy manewr ten odbywa się bez zmiany „kierunku ruchu” pojazdu (po stycznej do łuku drogi z pierwszeństwem). W konsekwencji egzaminator bezprawnie uznał prawidłowe użycie kierunkowskazu za błąd.
Naruszenie przepisów postępowania, które miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy, tj. § 28 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z poz. 24 Tabeli nr 4 Załącznika nr 2 do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, poprzez błędną ocenę kwalifikacji i niesłuszne uznanie, że prawidłowe zasygnalizowanie zamiaru zmiany kierunku jazdy stanowiło błąd skutkujący negatywnym wynikiem egzaminu.

Mając na uwadze powyższe, wnoszę o:

Unieważnienie przedmiotowego egzaminu państwowego z uwagi na przeprowadzenie go w sposób niezgodny z przepisami ustawy.
Dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z nagrania przebiegu egzaminu (rejestracja audiowizualna z pojazdu egzaminacyjnego) na okoliczność weryfikacji sposobu jazdy i wykazania prawidłowości zasygnalizowania manewru opuszczenia jezdni drogi z pierwszeństwem.

UZASADNIENIE

Zamierzając opuścić jezdnię drogi z pierwszeństwem i wjechać na jezdnię drogi podporządkowanej, zawczasu i wyraźnie włączyłem/włączyłam kierunkowskaz. Manewr ten w geometrii skrzyżowania odbywał się po stycznej do zakrętu drogi głównej, co oznacza, że pojazd nie zmieniał chwilowego kierunku ruchu (jechał prosto w sensie fizycznym). Egzaminator uznał włączenie kierunkowskazu za błąd, twierdząc, że skoro pojazd poruszał się wg niego „na wprost”, kierunkowskaz powinien pozostać wyłączony. Z oceną egzaminatora nie sposób się zgodzić.

Zgodnie z art. 22 ust. 2 i 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, kierujący pojazdem jest obowiązany zawczasu i wyraźnie sygnalizować zamiar zmiany kierunku jazdy lub pasa ruchu. Ustawa nie zawiera definicji legalnej pojęcia „kierunku jazdy”. Zgodnie z powszechnymi zasadami wykładni prawa, w pierwszej kolejności należy odwołać się do znaczenia językowego (słownikowego). Według Słownika Języka Polskiego PWN, „kierunek ruchu” definiowany jest jako strona świata lub stały punkt topograficzny, w którą lub ku któremu ktoś się zwraca i porusza. Natomiast „kierunek jazdy” to droga o dowolnej krętości, po której porusza się kierujący, zgodnie ze skodyfikowanymi zasadami ruchu. Dyrektywa zakazu wykładni synonimicznej zabrania utożsamiania tych dwóch odrębnych pojęć w obrębie jednego aktu prawnego.

Powyższe jednoznacznie wskazuje, że jazda jezdnią drogi oznaczonej znakami jako droga z pierwszeństwem, w jej dowolnym miejscu i bez względu na jej krętość, jest jazdą na wprost w rozumieniu przepisów prawa. W konsekwencji, każde opuszczenie jezdni, także tej drogi, w celu wjazdu na pobocze, przydrożną nieruchomość lub jezdnię innej drogi (gruntowej, wewnętrznej lub podporządkowanej - zawsze poprzecznej do drogi z pierwszeństwem) stanowi zmianę kierunku jazdy. Dzieje się tak niezależnie od tego, czy w sensie fizycznym i geometrycznym wymaga to skręcenia kół pojazdu, czyli zmiany kierunku ruchu pojazdu, czy też odbywa się to po linii prostej, stycznej do łuku jezdni drogi, bez zmiany kierunku ruchu.

W art. 22 ustawy Prawo o ruchu drogowym ustawodawca nakazuje sygnalizować zamiar zmiany kierunku jazdy, czyli skręcania z jezdni drogi po której się poruszamy, a nie zmianę kierunku ruchu, czyli fizyczne skręcanie pojazdu z linii prostej. Zaniechanie użycia kierunkowskazu w opisanej sytuacji byłoby rażącym naruszeniem obowiązujących zasad ruchu. Kierujący pojazdami na drogach podporządkowanych i tych z których wjazd jest włączaniem się do ruchu oraz piesi i rowerzyści, dla których zjeżdżający pojazd staje się pojazdem skręcającym na skrzyżowaniu (co rodzi obowiązki np. z art. 27 ust. 1a ustawy p.r.d.), muszą być wyraźnie ostrzeżeni o zamiarze opuszczenia jezdni drogi, także tej oznaczonej znakami jako droga z pierwszeństwem.

Stanowisko egzaminatora, uzależniające obowiązek sygnalizacji od fizycznego ruchu kierownicy, doprowadza do skrajnie niebezpiecznych sytuacji, opuszczania jezdni drogi bez sygnalizacji zamiaru wykonania tego manewru. Stanowi ono przejaw tzw. „prawa powielaczowego” i zakorzenionych, środowiskowych nawyków interpretacyjnych WORD, które wprost zaprzeczają literalnemu brzmieniu art. 22 ustawy p.r.d. Zgodnie z art. 87 Konstytucji RP źródłami prawa w Polsce są wyłącznie ustawy i rozporządzenia, a egzaminator ma bezwzględny obowiązek oceniać zdającego na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów, a nie pozaustawowych doktryn.

W zaistniałej sytuacji prawidłowo zinterpretowałem/zinterpretowałam zamiar opuszczenia jezdni drogi z pierwszeństwem jako zmianę kierunku jazdy, co obligowało mnie do włączenia kierunkowskazu. Biorąc pod uwagę, że błędna i pozaustawowa ocena tego manewru przez egzaminatora bezpośrednio zadecydowała o negatywnym wyniku egzaminu, niniejsze odwołanie jest w pełni uzasadnione.

...............................................................

(Własnoręczny podpis Wnioskodawcy)

Uwaga:
Termin: Odwołanie należy złożyć w terminie 14 dni od dnia przeprowadzenia egzaminu.
Miejsce składania: Pismo składa się do Marszałka Województwa za pośrednictwem WORD-u, w którym odbywał się egzamin (WORD przesyła je dalej wraz z nagraniem wideo).
Płeć: W uzasadnieniu należy dostosować formę czasownika (przystąpiłem/przystąpiłam).

512. Oblany egzamin na skrzyżowaniu, na którym droga z pierwszeństwem zmienia kierunek

512. Oblany egzamin na skrzyżowaniu, na którym droga z pierwszeństwem zmienia kierunek

Patronat Buy Coffee: https://buycoffee.to/mrerdek1.blogspot.com lub przycisk na końcu artykułu.

Prawo korporacyjne stosowane w szeroko rozumianej edukacji komunikacyjnej polskiego społeczeństwa, zwane też zwyczajowym lub powielaczowym, oraz oficjalna baza pytań egzaminacyjnych są w wielu miejscach niespójne z obowiązującą ustawą Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzeniem w sprawie znaków i sygnałów drogowych.

Wadliwie rozumiana troska o poprawę BRD doprowadziła ponad dwie dekady temu do samowoli interpretacyjnej w wojewódzkich ośrodkach ruchu drogowego, w części opartej na nieaktualnych przepisach z poprzedniego kodeksu drogowego. Niestety kaskadowy system przekazywania wiedzy w WORD utrwalił ten karygodny stan, dziś odbierany jako obowiązująca norma. Na domiar złego w OSK uczy się zasad ruchu drogowego zgodnie z wymaganiami egzaminatorów, bowiem nadrzędnym celem kursanta wciąż pozostaje zdanie egzaminu i zdobycie uprawnień. Podobnie sytuacja wygląda z podręcznikami do nauki jazdy, które również muszą dostosować się do „prawa zwyczajowego”. W efekcie uczy się rozwiązywania testów i pokonywania tras egzaminacyjnych na pamięć, bez właściwego rozumienia istoty prostych i uniwersalnych zasad ruchu drogowego. Niestety błędy w edukacji komunikacyjnej dotykają także policji drogowej oraz urzędników odpowiedzialnych za organizację i bezpieczeństwo ruchu drogowego.

Wieloletnie i konsekwentne zwracanie uwagi na to, że obecnie obowiązujące prawo nie jest tym z 1983 roku, którym wciąż skażona jest praktyka WORD, zaowocowało odwagą u egzaminowanych i niesłusznie obwinionych, którzy przeciwstawili się którzy zawsze mają rację, i prawomocnymi wyrokami sądów, w tym NSA. Dotyczyły one nieuprawnionego wymagania przez egzaminatorów włączania lewego kierunkowskazu przed wjazdem na oznaczone znakiem C-12 skrzyżowanie o ruchu okrężnym, bowiem wjazd i jazda dookoła wyspy lub placu nakazana tym znakiem, to kontynuowane dotychczasowej jazdy "na wprost", czyli bez zmiany kierunku jazdy. Sprawy przegrywał także oskarżyciel publiczny z powodu wadliwego, w oparciu o prawo powielaczowe, wskazania niewinnego jako sprawcy.

Dla poprawy BRD należy wyeliminować, niestety także z pomocą sądów, skoro kolejne rządy sobie z tym nie radzą, bezprawne zachowanie egzaminatorów w związku z wjazdem na skrzyżowanie na którym droga z pierwszeństwem zmienia swój kierunek, tak jak to pokazuje dodany do znaku D-1 „droga z pierwszeństwem” znak w postaci tabliczki T-6a (rys. 1).

Rys. 1

Znak uzupełniający - tabliczka T-6a (przykłady)

Pierwsze bezprawne działanie, to uznanie za błąd braku sygnalizowania zamiaru zmiany kierunku ruchu pojazdu przy braku zmiany kierunku jazdy (rys. 2)

Rys. 2

Zmiana kierunku ruchu pojazdu bez zmiany kierunku jazdy

Drugie jest znacznie bardziej niebezpieczne. To bezprawne uznanie za błąd zgodnego z obowiązującym prawem sygnalizowania zamiaru zmiany kierunku jazdy, przy braku zmiany kierunku ruchu pojazdu.

Rys. 3

Zmiana kierunku jazdy bez zmiany kierunku ruchu pojazdu

Zacznijmy zatem od art. 22 obowiązującej od 1998 roku ustawy Prawo o ruchu drogowym, w którym jest mowa o zmianie kierunku jazdy lub pasa ruchu.

Ponieważ ustawa nie zawiera definicji legalnej kierunku ruchu i kierunku jazdy, zgodnie z powszechnie przyjętymi zasadami legislacji w pierwszej kolejności należy odwołać się do języka potocznego (słownikowego). Trzeba przy tym pamiętać, że w tym samym akcie prawnym nie wolno nadawać tej samej nazwy różnym pojęciom ani określać tego samego pojęcia różnymi terminami. Po prostu w języku prawniczym nie ma synonimów. Dopiero w następnym kroku – jeśli język potoczny nie pozwala na jednoznaczne rozstrzygnięcie, a pojęcie ma charakter techniczny lub specjalistyczny – sięga się po znaczenie naukowe (doktrynalne) lub branżowe, jak np. "ruch okrężny" w ruchu drogowym, w odróżnieniu od ruchu okrężnego w fizyce lub gospodarce.

Według Słownika Języka Polskiego PWN:

Kierunek ruchu to strona świata lub stały punkt topograficzny, w którą lub ku któremu ktoś się zwraca i porusza.
Kierunek jazdy to droga o dowolnej krętości, po której porusza się kierujący, zgodnie ze skodyfikowanymi zasadami ruchu oraz znaczeniem znaków i sygnałów drogowych.

Czytając uważnie treść tego przepisu, łatwo zauważyć, że mówi on nie o skręcaniu z linii prostej, czyli o zmianie kierunku ruchu pojazdu, lecz o skręcaniu z pasa ruchu lub z jezdni drogi, z ich lewej lub prawej strony, w celu ich opuszczenia. Jest to zgodne z art. 16 Konwencji o ruchu drogowym.

Zmianą kierunku jazdy będzie zatem skręcanie z jezdni drogi w celu wjazdu na pobocze, do zatoki, na parking lub plac, a także na posesję lub jezdnię innej drogi (gruntowej, wewnętrznej, podporządkowanej lub jednokierunkowej), bez związku z kierunkiem poruszania się pojazdu, czyli jego kierunkiem ruchu.

Gdy droga biegnie prosto lub prawie prosto, bez zmiany kierunku względem stron świata lub stałych punktów topograficznych, każda zmiana kierunku jazdy wymaga zmiany kierunku ruchu pojazdu. Jednak na zakrętach lub w miejscach gdzie droga łukiem omija przeszkodę, można zmienić kierunek jazdy lub pas ruchu bez potrzeby zmiany kierunku ruchu pojazdu (jazda po stycznej do łuku drogi).

Potwierdza to dyspozycja znaku T-18, mówiąca o nieoczekiwanej (zaskakującej) zmianie kierunku ruchu, a nie jazdy. Kręcąc kierownicą, zmienia się tu jedynie kierunek ruchu pojazdu po to, by nie zmienić pasa ruchu lub kierunku jazdy (rys. 4).

Rys. 4

Znak uzupełniający - tabliczka T-18 (przykłady)

Tak jest na wszystkich zakrętach, także tych na skrzyżowaniu w rozumieniu zasad ruchu, (elementarnym typu X, T, Y, 1/2Y, K i 2K) nazwanym w prawie budowlanym „zwykłym”, na którym droga z pierwszeństwem zmienia swój kierunek, zwykle zaskakująco i tym samym niebezpiecznie, bowiem żadna inna droga na skrzyżowaniu tego uczynić nie może.

Tabliczka T-6a, przed takim zakrętem na skrzyżowaniu do znaku D-1, wskazuje rzeczywisty przebieg jezdni drogi z pierwszeństwem przez to skrzyżowanie, co zadaje kłam twierdzeniu, że dotyczy ona jedynie pierwszeństwa oraz temu, że na tak oznakowanym skrzyżowaniu są dwie drogi z pierwszeństwem, bo kierunek zmienia jedynie pierwszeństwo.

Tak naprawdę tabliczka T-6a dodana do znaku D-1 zastępuje znak A-1 lub A-2, który byłby postawiony w tym samym miejscu, gdyby na zakręcie nie było skrzyżowania w rozumieniu zasad ruchu. Z taką sytuacją mamy do czynienia wtedy, gdy zamiast drogi lub dróg podporządkowanych występują tam np. drogi o nawierzchni gruntowej lub drogi wewnętrzne (rys. 5).

Rys. 5

Jazda zgodna z przebiegiem jezdni drogi to jazda na wprost czyli bez zmiany kierunku jazdy

w rozumieniu art. 22 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zarówno na jak i poza skrzyżowaniem

Skoro jadąc jezdnią drogi o dowolnej krętości, nie opuszcza się tej jezdni ani jej pasa ruchu, to nie zmienia się ani pasa ruchu, ani kierunku jazdy. A skoro tak, to jadący jezdnią drogi nie ma podstaw do włączenia kierunkowskazów.

W art. 22 ustawy p.r.d. nie ma mowy o skrzyżowaniach, w tym o tych, na których droga z pierwszeństwem zmienia swój kierunek o dowolny kąt lub promień. Nie ma tam też żadnych specjalnych zasad ruchu dla takich miejsc na drodze.

To, że na klasycznym skrzyżowaniu drogi praktycznie nie zmieniają swojego kierunku (w związku z czym każda zmiana kierunku jazdy wymaga także zmiany kierunku ruchu), nie uprawnia do twierdzenia, że zmiana kierunku jazdy jest zmianą kierunku ruchu pojazdu.

Wymaganie od egzaminowanego włączenia kierunkowskazu w celu sygnalizowania zamiaru zmiany kierunku ruchu pojazdu bez zamiaru zmiany kierunku jazdy na skrzyżowaniu na którym droga z pierwszeństwem zmienia swój kierunek, jest całkowicie nieuprawnione. Sygnalizuje to bowiem zamiar kręcenia kierownicą, czyli zamiar zmiany kierunku ruchu pojazdu, podczas gdy w rzeczywistości jest to kontynuowanie dotychczasowej jazdy na wprost jezdnią tej samej drogi, a więc bez zmiany kierunku jazdy i włączenia kierunkowskazów. Wszyscy jadący drogami podporządkowanymi oraz włączający się do ruchu z zamiarem wjazdu na jezdnię drogi z pierwszeństwem są obowiązani do ustąpienia pierwszeństwa jadącym jezdnią tej drogi, dlatego przede wszystkim muszą obserwować ruch pojazdów, by mieć pewność, że mogą to bezpiecznie zrobić. Włączenie kierunkowskazu wbrew przepisom, o ile nie wprowadzi to nikogo w błąd, może być niekiedy pomocne w ocenie sytuacji drogowej przez wadliwie wyedukowanych jadących drogami podporządkowanymi, jednak nie jest to usankcjonowane prawnie.

Równie nieuprawniony i jednoznacznie niebezpieczny jest brak wymagania przez egzaminatora zajęcia właściwego miejsca na jezdni drogi i włączenia kierunkowskazu przed zamiarem zmiany kierunku jazdy (opuszczenia jezdni drogi z pierwszeństwem z jej lewej lub prawej strony), gdy odbywa się to po stycznej do zakrętu, czyli bez zmiany kierunku ruchu pojazdu.

Należy mieć świadomość tego, że opuszczenie jezdni drogi, także tej z pierwszeństwem, jest zawsze, także przy braku zmiany kierunku ruchu pojazdu, zmianą kierunku jazdy. To jest skręcanie z jezdni w celu wjazdu na jezdnię drogi poprzecznej, a to, poza obowiązkiem zachowania szczególnej ostrożności, wymaga także ustąpienia pierwszeństwa pieszym oraz jadącym drogą dla rowerów, także przy braku na jezdni oznaczonego znakami przejścia lub przejazdu (np. art. 27.1a ustawy p.r.d.).

Jak wspomniano na wstępie, obie sytuacje są bliźniaczo podobne do nieuprawnionych wymagań egzaminatorów w związku z ruchem okrężnym. Wojewódzkie Sądy Administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie potwierdzały prawomocnymi wyrokami, odrzucając przy tym podręczniki do nauki jazdy jako dowody w sprawie (m.in. w wyroku II SA/Gl 888/16), że jazda dookoła wyspy lub placu okrężnie biegnącą jezdnią to jazda na wprost, czyli bez zmiany kierunku jazdy i włączania kierunkowskazów. Natomiast każdy zjazd z tej okrężnie biegnącej jezdni to przekroczenie jej prawej krawędzi, co zawsze jest zmianą kierunku jazdy w prawo w celu wjazdu na jezdnię drogi poprzecznej, także gdy nie wymaga to zmiany kierunku ruchu pojazdu. Wymaganie włączenia lewego kierunkowskazu przed wjazdem na okrężnie zorganizowaną budowlę drogową, np. typu rondo, jest zatem rażącym naruszeniem prawa przez egzaminatora, co pomimo prawomocnych wyroków SA w wielu WORD jest lekceważone i nadal bezprawnie wymagane.

Tolerowanie przez MI i policję drogową samowoli oraz bezprawia w postaci pozaustawowego tworzenia nieuprawnionych zasad ruchu w edukacji komunikacyjnej (pod pozorem, niestety wadliwie rozumianej, troski o dobro uczestników ruchu drogowego) wprowadza zamęt i zniekształca ustawę Prawo o ruchu drogowym, co wprost zagraża BRD. W ten sposób uczy się złych nawyków, które później owocują bałaganem i agresją na drogach, błędami w ocenie zdarzeń drogowych przez policjantów i biegłych sądowych oraz wadliwą organizacją ruchu.

Praktyka egzaminacyjna musi dostosować się do litery i ducha obowiązującego w Polsce od 1998 roku prawa, tym razem zgodnego z prawem europejskim, a wszelkie przejawy samowoli i bezprawia w edukacji komunikacyjnej mają obowiązek być bezwzględnie karane.

W kolejnych dwóch wpisach na blogu (513 i 514) znajdują się wzory wniosków o uchylenie negatywnego wyniku państwowego egzaminu praktycznego, ze wspomnianych wcześniej powodów.

Pierwszy z nich (513) dotyczy bezprawnego uznania za błąd braku włączenia kierunkowskazu przed wjazdem na skrzyżowanie w celu sygnalizowania zamiaru zmiany kierunku ruchu pojazdu bez zmiany kierunku jazdy.

Drugi wniosek (514) dotyczy bezprawnego uznania za błąd wymaganego prawem włączenia kierunkowskazu przed wjazdem na skrzyżowanie w celu sygnalizowania zamiaru zmiany kierunku jazdy, czyli opuszczenia na nim jezdni drogi z pierwszeństwem, tu bez zmiany kierunku ruchu pojazdu.

mgr inż. Ryszard R. Dobrowolski