W Maryninie koło Lublina, w ciągu drogi wojewódzkiej DW 747, zlokalizowana jest pięciowylotowa dwupasowa budowla drogowa typu rondo, do niedawna o neutralnej kierunkowo okrężnej organizacji ruchu nakazanej znakiem C-12 "(obowiązujący) ruch okrężny". Przy nakazanym znakiem C-12 "ruchu okrężnym" wjazd i jada dookoła wyspy lub placu dowolnej co do kształtu i wielkości centralnie skanalizowanej budowli drogowej, także typu rondo, jest jazdą "na wprost" (bez zmiany kierunku jazdy w rozumieniu art. 22 ustawy p.r.d.) okrężnie biegnącą jezdnią w pętli bez końca przeciwne do ruchu wskazówek zegara.
Dlatego wjazd i jazda po obwiedni nie wymaga włączenia kierunkowskazów, a każdy zjazd z tej jezdni jest zmianą kierunku jazdy w prawo z prawego okrężnie biegnącego pasa ruchu. Jadący lewym pasem ruchu, który służy wyłącznie do omijania i wyprzedzania, ma obowiązek niezwłocznie zmienić go na prawy. Zmiany pasa ruchu na obwiedni okrężnie zorganizowanych budowli drogowych powinny być ograniczone do niezbędnego minimum. Niestety przyczyną licznych kolizji i wypadków na wielopasowych okrężnie zorganizowanych budowlach drogowych poza wadliwą zmianą pasa ruchu jest też zabroniona przepisami zmiana kierunku jady w prawo wprost z lewego pasa ruchu okrężnie biegnącej jezdni (rys. 1).
Rys. 1
Dwupasowa pięciowlotowa budowla typu rondo
o okrężnej organizacji ruchu nakazanej znakiem C-12, z pierwszeństwem będących w ruchu okrężnym
(wszystkie wloty oznakowane znakiem C-12 z dodanym do niego znakiem A-7)
Z powodu nagminnego opuszczania lewego pas ruchu i wjazdu z niego wprost na lewy pas ruchu jezdni drogi wylotowej, co powodowało liczne kolizje i wypadki, zmieniono na jednym z wylotów oznakowanie poziome stosowane przy kierunkowej organizacji ruchu. W ten sposób stworzono hybrydę o dwóch sprzecznych ze sobą organizacjach ruchu, neutralnej kierunkowej okrężnej i będącej jej zaprzeczeniem kierunkowej odśrodkowej. Takie oznakowanie, wbrew intencjom zarządzającego ruchem drogowym na drodze wojewódzkiej DW 747, wprost zaprzecza deklarowanej trosce o poprawę bezpieczeństwa na polskich i europejskich drogach (rys. 2).
Rys. 2
Rondo z pierwszego rysunku po częściowej zmianie oznakowania poziomego z okrężnego na kierunkowe.
(szkic przesłany przez czytelnika bloga)
Tu przejazd przez to rondo po zmianie oznakowania
https://www.facebook.com/tomasz.szczykutowicz.1/videos/4676480715913457
Czytelnik bloga spytał urzędników Zarządu Dróg Wojewódzkich w Lublinie na jakiej podstawie wprowadzono na wyżej pokazanym rondzie "mieszaną organizację ruchu" czyli neutralną kierunkowo okrężną i zaprzeczającą jej kierunkową czyli odśrodkową i to tylko na jednym wlocie, pozostawiając na wszystkich wlotach znak nakazu C-12 "ruch okrężny"?
Odpowiedź, że w ramach jednej organizacji ruchu mogą być stosowane różne rodzaje oznakowania poziomego, w tym linie segregacyjne o rożnych funkcjach, jednoznacznie potwierdziła, że zatrudnieni tam urzędnicy nie wiedzą zarówno tego czym jest okrężna organizacja ruchu centralnie skanalizowanych budowli drogowych nakazana znakiem C-12 "(obowiązujący) ruch okrężny", oraz czym jest odśrodkowa (kierunkowa) organizacja ruchu zgodna z kierunkowym oznakowaniem wlotów i obwiedni.
Aby móc oceniać i dyskutować o poprawności oznakowania centralne skanalizowanych budowli drogowych, w tym omawianego tu ronda w Maryninie, należy przede wszystkim wiedzieć czym jest "ruch okrężny" w rozumieniu nakazu znaku C-12, chociażby po to, by wiedzieć, że nie ma ta organizacja ruchu żadnego związku z kierunkową organizacją ruchu tego typu budowli drogowych.
OKRĘŻNA ORGANIZACJA RUCHU
Okrężna organizacja ruchu to genialnie proste rozwiązanie komunikacyjne stosowane na centralnie skanalizowanych budowlach drogowych. Jego ideą jest wyeliminowanie niebezpiecznej zmiany kierunku jazdy w lewo i dojazd do dowolnego wylotu bez potrzeby zmiany prawego pasa ruchu okrężnie biegnącej jezdni. oczywistym jest zatem to, że wjazd i kontynuowanie jazdy dookoła wyspy lub placu to jazda na wprost, zatem bez włączania kierunkowskazów, a każde opuszczenie tej jezdni, to zmiana kierunku jazdy w prawo wymagająca jazdy prawym pasem ruchu i sygnalizowania zamiaru prawym kierunkowskazem lub ręką. To wszystko.
Pokazują to wprost tablice przeddrogowskazowe na których namalowano okrężnie biegnącą jezdnię, zwykle jedno lub dwupasową, które stworzono dla tej neutralnej kierunkowo organizacji ruchu jeszcze w ubiegłym wieku (rys. 3).
Rys. 3
Tablica przeddrogowskazowa dla nakazanej znakiem C-12 okrężnej organizacji ruchu centralnie skanalizowanej budowli drogowej typu rondo
ZNAK C-12 "(obowiązujący) ruch okrężny"
Znak nakazu C-12 "ruch okrężny" wg obecnego prawa o ruchu drogowym jest od ponad dwóch dekad ponownie odpowiednikiem znaku D, 3 "compulsory roundabout" (obowiązujący ruch okrężny) wg Porozumienia europejskiego i Konwencji wiedeńskiej o znakach i sygnałach drogowych. Ponownie, bowiem był nim w Polsce w latach 1960 - 1983.
"Ruch okrężny" to rodzaj organizacji ruchu centralnie skanalizowanych budowli drogowych, głownie typu rondo. Ideą tej organizacji ruchu jest wyeliminowanie niebezpiecznej zmiany kierunku jazdy w lewo, co uzyskano przez poprowadzenie każdej drogi dolotowej okrężnie w pętli bez końca dookoła wyspy lub placu o dowolnym kształcie i wielkości, przy ruchu prawostronnym przeciwnie do ruchu wskazówek zegara. Informuje o tym kierującego znak nakazu C-12 ustawiony na wszystkich wlotowych skrzyżowaniach okrężnie zorganizowanej budowli drogowej, zwykle typu T lub X.
Dlatego, co potwierdzają sądy w uzasadnieniach do prawomocnych wyroków, wjazd i jazda dookoła wyspy lub placu przy tej organizacji ruchu jest kontynuowaniem dotychczasowej jazdy na wprost, u nas w Polsce prawym pasem ruchu gdy jest on wolny, bez włączania kierunkowskazów. Ponieważ na okrężnie biegnącej jezdni obserwowanie ruchu na sąsiednich pasach ruchu jest utrudnione, jazda lewym pasem ruchu oraz zmiany pasów ruchu powinny być, wbrew wymysłom o kierunkowości ruchu okrężnego, ograniczone do niezbędnego minimum.
Wymaganie przy poleceniu jazdy na lewą stronę okrężnie zorganizowanej budowli drogowej zmiany pasa ruchu z prawego na lewy przed wjazdem na obwiednię, po to by przed zjazdem wymagać, tym razem zgodnie z wymaganiami obowiązującego prawa zmiany pasa ruchu z lewego na prawy, to zagrażająca BRD samowola wynikająca z braku właściwej wiedzy. Podobnie jest z twierdzeniem, co wprost zaprzecza wymaganiu zmiany pasa ruchu z lewego na prawy, że przy okrężnie biegnącej jezdni wolno zmienić kierunek jazdy w prawo ustępując pierwszeństwa jadącemu prawym pasem ruchu.
Skoro przy okrężnej organizacji ruchu jezdnia biegnie na wprost dookoła wyspy lub placu, to oczywistym jest, że jej opuszczenie jest zawsze zmianą kierunku jazdy w prawo z jej prawego pasa ruchu, co ważne z prawem wjazdu na dowolny pas ruchu jezdni drogi wylotowej.
Dodany od góry do znaku C-12 "ruchu okrężny" znak A-7 "ustąp pierwszeństwa", a wg Konwencji zamiennie także znak B-20 "stop" jeżeli na wlocie nie ma spowalniającego ruch odgięcia toru jazdy lub jest utrudniona widoczność, odwraca jedynie pierwszeństwo z prawej na pierwszeństwo z lewej strony na równorzędnych skrzyżowaniach wlotowych okrężnie zorganizowanej budowli drogowej po to, by przy wzmożonym ruchu drogowym się one po prostu nie blokowały. To rozwiązanie przyjęto dla Europy Porozumieniem europejskim w 1971 roku, a w Konwencji znalazło się w roku 2006.
Należy jeszcze wyjaśnić, że angielskie słowo "roundabout" w nazwie znaku D, 3 nie oznacza budowli typu rondo lecz nakazany tym znakiem "ruch okrężny". W USA, gdzie to rozwiązanie komunikacyjne wymyślono, "ruch okrężny" nosił najpierw nazwę "one way rotary system", a obecnie to "traffic circle", co także jest błędnie tłumaczone jako rondo.
ŹRÓDŁO NIEKONCZĄCYCH SIĘ DYSKUSJI O ZASADACH RUCHU
Wiele osób nie ma świadomości tego, że niekończące się dyskusje o ruchu okrężnym, rondach i znaku nakaz C-12, a co za tym idzie także o skrzyżowaniach na których droga z pierwszeństwem zmienia swój kierunek, mają swoje źródło w kodeksie drogowym z 1983 roku, który w 1997 roku przestał być w Polsce obowiązującym prawem.
Niestety twórcy tego kodeksu drogowego, obowiązującego do końca 1997 roku od dnia 1 stycznia 1984 roku, zatem sprzed ratyfikacji Konwencji wiedeńskiej przez Polskę i ogłoszenia jej treści w Dzienniku Ustaw, co nastąpiło dopiero w 1988 roku, wypaczyli sens i znaczenie znaku nakazu C-12 "ruch okrężny". Uznali, bez jakiegokolwiek uprawnienia, że ten znak to jedynie odpowiednik znaku nakazu C-9, bowiem wg nich powstał "nowoczesny ruch okrężny który jest kierunkowy, możliwy do nakazania znakiem C-1 lub C-9. Dlatego uznali wówczas, że znak C-12 można stawiać na wyspie w miejsce znaku C-9 lub C-1.
Wg tego wymysłu, przy podporządkowanych wszystkich wlotach centralnie skanalizowanej budowli drogowej, co wprost zaprzecza kolejnemu ich wymysłowi, że taka budowla drogowa to w całości jedno zwykłe skrzyżowanie, takie jak bez wyspy, należy do znaku A-7 dodać znak C-12. Twierdzili tak wbrew temu, że przepis dotyczy znaku C-12 i mówi o dodawaniu znaku A-7 do znaku C-12 przy okrężnej, a nie kierunkowej organizacji ruchu. Takie nieuprawnione rozumienie nakazu znaku C-12 obowiązuje do dziś w szkoleniu i egzaminowaniu kandydatów na kierowców i kierowców, i co za tym idzie urzędników, policjantów oraz inżynierów ruchu, nie tylko tych z Lublina (rys. 4).
Rys. 4
Fragment strony 330 z książki do nauki jazdy z 2016 roku, wydawanej do dziś, autorstwa Zbigniewa Drexlera, współtwórcy bubla prawnego w postaci
kodeksu drogowego z 1983 roku
Ci którzy wierzą w to, że neutralny kierunkowo "ruch okrężny" nakazany znakiem C-12 jest kierunkowy wierzą także w to, że wbrew okrężnemu oznakowaniu pasów ruchu w rzeczywistości biegną one jako nieoznaczone znakami odśrodkowo od wlotu do przeciwległego wylotu, co potwierdzają obecne na rynku książki do nauki jazdy wydawnictwa Grupa IMAGE z Warszawy, odrzucane przez sądy jako dowody w rozpatrywanych przez nie sprawach (rys. 5 i 6).
Rys. 5
Fragment str. 104 z książki do nauki jazdy z 2016 roku autorstwa Zb. Drexlera
Rys. 6
Fragmenty stron z książek do nauki jazdy wg H. Próchniewicza wskazujących sprzeczne z obowiązującym prawem zachowanie jako właściwe
W rzeczywistości jadący lewym pasem ruchu zmienia bezprawnie kierunek jazdy w prawo z lewego pasa ruchu zajeżdżając drogę jadącym na wprost prawym pasem ruchu okrężnie biegnącej jezdni, w tym zmieniającym kierunek jazdy w prawo z zamiarem wjazdu na inny pas ruchu niż prawy na jezdni drogi wylotowej, co także potwierdzają prawomocne wyroki sądów. By łatwiej to sobie uświadomić wystarczy powiększyć średnicę centralnej wyspy tak by powstały odcinki przeplatania miedzy elementarnymi skrzyżowaniami na obwiedni okrężnie zorganizowanej budowli drogowej.
ODŚRODKOWA czyli KIERUNKOWA ORGANICACJA RUCHU
Zaprzeczeniem neutralnej kierunkowo okrężnej organizacji ruchu centralnie skanalizowanych budowli drogowych jest kierunkowa czyli odśrodkowa organizacja ruchu. Przy tej organizacji ruchu drogi dolotowe i ich jezdnie biegną obok wyspy lub placu nie okrężnie lecz od wlotu na wprost do wylotu, zgodnie z ich oznakowaniem kierunkowym. Mogą mieć dowolnie ustalone pierwszeństwo na wlotach lub mieć podporządkowane wszystkie wloty. Odśrodkowo, z podporządkowanymi wszystkimi wlotami, są zorganizowane "nowoczesne ronda" typu amerykańskiego, holenderskie "ronda turbinowe" oraz ronda spiralne, wszystkie bez znaku nakazu "ruch okrężny" na wlotach, bowiem ich organizacja ruchu jest odśrodkowa czyli kierunkowa.
Wszystko co potrzebne do bezpiecznego poruszania się na POPRAWNIE OZNAKOWANYCH centralnie skanalizowanych budowlach, także typu rondo, jest opisane naszym i europejskim prawem, bowiem od ponad dwóch dekad nasze prawo o ruchu drogowym, w odróżnieniu od tego które obowiązywało u nas w latach 1984-1987, jest proste, elementarne i dzięki temu uniwersalne, i przede wszystkim zgodne z prawem europejskim. Nie ma w nim żadnych specjalnych zasad ruchu dla złożonych budowli drogowych, skanalizowanych skrzyżowań i węzłów drogowych. Po postu należy się poruszać zgodnie z przebiegiem jezdni i jej pasów ruchu mając świadomość tego, że każda centralnie skanalizowana budowla drogowa nie jest w rozumieniu naszego i europejskiego prawa o ruchu drogowym jednym zwykłym skrzyżowaniem.
PATOLOGIE W ORGANIZACJI RUCHU
Niestety przejawem braku powyższej wiedzy jest malowanie na wlotach okrężnie zorganizowanych budowli drogowych mających dyscyplinować kierujących strzałek kierunkowych, także kołowych typu holenderskiego, które na domiar złego nie są obowiązującym w Polsce i Europie znakiem drogowym. Poza Niderlandami są one "eksperymentalnie" stosowane jedynie w przypadku znakowania wlotów rond turbinowych których organizacja ruchu jest kierunkowa, z oryginalnym holenderskim odśrodkowym układem jezdni i ich pasów ruchu. Można u nas te strzałki stosować jako uzupełnienie znaków F-10 i F-11 przy odśrodkowej organizacji ruchu budowli typu rondo (rys. 7).
Rys. 7
Holenderskie kołowe strzałki kierunkowe stosowane na wlotach holenderskich rond turbinowych
Mając tą wiedzę wróćmy do organizacji ruchu dwupasowego ronda im. Edmunda Brzozowskiego w Maryninie które pierwotnie miało okrężną organizację ruchu z dwupasowymi wlotami i wylotami w ciągu drogi wojewódzkiej (rys. 1).
Domalowanie strzałek kierunkowych (znaki P-8e i P-8f) na jednym z dwóch dwupasowych wlotów okrężnie zorganizowanej budowli drogowej samo z siebie nie zmienia okrężnego przebiegu pasów ruchu zgodnego z nakazem znaku C-12, ale ich fizyczne oznaczenie poza tym, że jest bezprawne, to wprost zaprzecza nakazowi znaku C-12 czego nie są świadomi wjeżdżający na obwiednię z innych wlotów.
Do strzałek kierunkowych istniejących obecnie tylko na jednym wlocie ronda w Maryninie jeszcze powrócimy.
PROPONOWANA ORGANIZACJA RUCHU
By zapewnić bezpieczeństwo na dwupasowych skrzyżowaniach wylotowych okrężnie zorganizowanych budowli drogowych, bo to przy tej organizacji ruchu jest prawdziwym problemem, zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Infrastruktury należy dwupasową budowlę uczynić jednopasową, odporną na brak wiedzy kierujących, że przy tej organizacji ruchu każda jezdnia biegnie od wlotu dalej w pętli bez końca okrężnie dookoła wyspy lub placu.
Można pozostawić okrężnie biegnącą dwupasową jezdnię na obwiedni wprowadzając na wysokości jezdni wylotowych linie ciągłe, najlepiej ze słupkami lub uchylnymi tabliczkami na nich, po to, by wyeliminować zakazaną obowiązującym prawem zmianę kierunku jazdy w prawo wprost z lewego pasa ruchu okrężnie biegnącej jezdni i zajeżdżanie drogi jadącym prawym pasem okrężnie biegnącej jezdni, co uczyniono np. na obwiedni ronda im. Pileckiego we Wrocławiu (rys. 8).
Rys. 8
Dodatkowe linie ciągłe na obwiedni wymuszają poszanowanie dla obowiązującego prawa uniemożliwiając zmianę kierunku jazdy w prawo z lewego pasa ruchu okrężnie biegnącej jezdni
Jeżeli genialnie prosta okrężna organizacja ruchu nakazana znakiem C-12, przy której jadąc prawym pasem ruchu okrężnie biegnącej jezdni dojedzie się do każdego wylotu bez potrzeby zmiany pasa ruchu i kierunku jazdy w lewo, okaże się niekorzystana ze względu na zbyt małą przepustowość lub nierównomierne obciążenie wlotów, należy zastosować odśrodkową czyli kierunkową organizację ruchu. Przy tej organizacji ruchu zjazd z obwiedni na dwupasowych wylotach dozwolony jest z obu pasów ruchu. Poniżej propozycja takiej organizacji ruchu w odmianie spiralnej (rys. 9).
Rys. 9
Propozycja kierunkowej organizacji ruchu ronda
im. Emila Brzozowskiego w Maryninie
Ponieważ organizacja ruchu jest kierunkowa, a nie okrężna, na wlotach ronda nie ma prawa być znaku C-12 oraz tablic przeddrogowskazowych dla tej organizacji ruchu. To przy "ruchu okrężnym" znak C-12 powiadamia, że jadąc na wprost PRAWYM PASEM RUCHU okrężnie biegnącej jezdni objedzie się wyspę lub plac bez jego zmiany. Skoro na wlotach są nadal tablice przeznaczone dla poprzedniej okrężnej organizacji ruchu do znaków F-10 i F-11 należy dodać tablice uzupełniające zaprzeczające okrężnej organizacji ruchu. Chociaż dla wielu mogą być w pierwszej chwili dziwne, to szybko zorientują się, że prawym pasem ruchu nie pojadą zbyt daleko (rys. 10).
Rys. 10
Zastosowanie w oznakowaniu tablicy przeddrogowskazowej dla okrężnej, nakazanej znakiem C-12, organizacji ruchu, przy kierunkowej organizacji ruchu, wymusza uzupełnienie znaków F-10 i F-11 tablicami pokazującymi odśrodkowy, a nie okrężny, układ pasów ruchu
Tablic uzupełniających nie trzeba stosować jeżeli na wlotach zastosowano tablice przeddrogowskazowe zgodne z odśrodkową organizacją ruchu (rys. 11).
Rys. 11
Przykład tablic przeddrogowskazowych zgodnych z kierunkową (odśrodkową) organizacją ruchu centralnie skanalizowanej budowli drogowej
Dodam jeszcze, że pierwszeństwo ustalono znakiem A-7 na wszystkich wlotach, co zapewnia brak ich blokowania. Na wyspie ustawiono znaki C-9 nakazujące jazdę z jej prawej strony i co za tym idzie z prawej strony wyspy lub placu. Wjazd z ronda na jednopasowe wyloty jest zmianą kierunku jazdy w prawo z prawego pasa ruchu, natomiast wjazd z ronda na dwupasowe wyloty, to zgodnie z oznakowaniem kierunkowym jazda na wprost.
mgr inż. Ryszard R. Dobrowolski
Patronat:"Buy coffee" kliknij i 
