Pokazywanie postów oznaczonych etykietą kierunek ruchu vs kierunek jazdy. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą kierunek ruchu vs kierunek jazdy. Pokaż wszystkie posty

piątek, 23 stycznia 2026

502. Zmiana kierunku na skrzyżowaniu i poza nim

502.  Zmiana kierunku na skrzyżowaniu i poza nim
Patronat - https://buycoffee.to/mrerdek1.blogspot.com

Jeżeli nie wiecie Państwo na jaki cel przeznaczyć niewielką część swojego podatku, to pozwolę sobie na małą prywatę i podpowiedź. 
Doskonałym wyborem będzie
Środowiskowy Dom Samopomocy "WENA" 64-100 Leszno, ul. Starozamkowa 14a.
ŚDS "WENA-OLA" w Lesznie (KRS 0000309320) 

1. Czym dla kierującego pojazdem jest kierunek jazdy i kiedy następuje jego zmiana?


Aby było możliwe wzajemne zrozumienie koniecznym jest wyjaśnienie czym w polskim prawie o ruchu drogowym jest zmiana kierunku jazdy, w odróżnieniu od zmiany kierunku ruchu,  oraz czym jest kierunek "na wprost" wskazany strzałką kierunkową P-8a o tej właśnie nazwie, w stosunku kierunku "prosto", bowiem w ruchu drogowym nie są to synonimy. 

Należy zacząć od tego, że w prawie europejskim określenie kierunek ruchu dotyczy ruchu prawo (np. kontynent europejski) lub lewostronnego (np. Wielka Brytania), dlatego to co w naszym prawie jest zmianą kierunku jazdy w prawie międzynarodowym jest po prostu zmianą kierunku

Zmianę kierunku zdefiniowano jako opuszczanie jezdni drogi z jej lewej lub prawej strony w celu wjazdu na pobocze, jezdnię innej drogi lub na leżącą przy drodze posiadłość. Innymi słowy ten kto porusza się jezdnią danej drogi, nawet najbardziej krętej, nie zmienia kierunku w rozumieniu zasad ruchu drogowego.

Tu jedna uwaga. Należy posługiwać się oryginalnym tekstem Konwencji wiedeńskiej o ruchu drogowym, bowiem w jej polskim tłumaczeniu z 1988 roku "zmianę kierunku" przetłumaczono jako "zmianę kierunku ruchu", by zapis był zgodny z obowiązującym wówczas w PRL prawem o ruchu drogowym z 1983 roku wprowadzonym w życie przed ratyfikacją Konwencji i Umowy europejskiej. 

W obowiązującym od 1998 roku polskim prawie o ruchu drogowym zmianą kierunku jazdy jest dokładnie to samo co w prawie międzynarodowym zmiana kierunku, bowiem aby zmienić kierunek jazdy kierujący musi zbliżyć się do osi jezdni lub jej krawędzi po to by ją opuścić (skręcić z jezdni) z jej lewej lub prawej strony i wjechać na pobocze, pas awaryjny, w rząd zaparkowanych pojazdów, zatokę przystankową, jezdnię innej drogi (podporządkowanej, wewnętrznej, o nawierzchni gruntowej), nieruchomość, plac lub parking. Różnica polega jedynie na tym, że w naszym prawie za zmianę kierunku jazdy uznano także zawracanie na dwukierunkowej jedni bez jej opuszczania, a w prawie europejskim zawracanie opisano osobno wraz z cofaniem, bez prawa do pierwszeństwa.  

KIERUNEK RUCHU w rozumieniu SJP PWN, w odniesieniu do ruchu drogowego, to po prostu ruch w stronę stałych punktów topograficznych lub stron świata, bez związku z jezdnią drogi. Kierunek ruchu wyznacza wektor prędkości chwilowej poruszającego się pojazdu lub w uproszczeniu jego podłużna oś. Kierunek ruchu zmienia się np. kręcąc kierownicą. Jest to istotne co do zasady tylko w przy ruchu wielu pojazdów gdy kierunki ich ruchu mogą się przecinać, co wymaga zastosowania się kierujących do wymagań art. 25 ustawy Prawo o ruchu drogowym dla sytuacji równorzędnych.
  
Z punktu widzenia kierunku ruchu można poruszać się PROSTO, w lewo lub w prawo. Nie sygnalizuje się zamiaru zmiany kierunku ruchu lecz jedynie zamiar zmiany pasa ruchu lub kierunku jazdy.  

KIERUNEK JAZDY w rozumieniu SJP PWN, w odniesieniu do ruchu drogowego, to jak wcześniej wspomniałem, ruch zgodny z przebiegiem jezdni drogi posiadającej jezdnię.

Ruch zgodny z przebiegiem jezdni drogi wskazuje znak P-8a "strzałka kierunkowa NA WPROST", a nie prosto które dotyczy kierunku ruchu. 

Jadący na wprost może zamienić pas ruchu lub kierunek jazdy w lewo lub w prawo sygnalizując swój zamiar zawczasu i wyraźnie ręką lub kierunkowskazem.  Zmiana pasa ruchu to wjazd na sąsiedni pas ruchu tej samej jezdni, a zmiana kierunku jazdy to, jak już wiemy,  poza zawracaniem skręcanie z lewej lub jej prawej strony jezdni w celu jej opuszczenia.   Ten kto zamierza zmienić kierunek jazdy jest obowiązany zająć właściwe co do zamiaru miejsce na jezdni drogi i sygnalizować swój zamiar ręką lub kierunkowskazem (art. 22 ustawy p.r.d.).   

Każda jezdnia jest częścią drogi i biegnie tak jak jej krawędzie. Jadąc pasem ruchu dowolnie krętej drogi kierujący pojazdem musi permanentnie zmieniać kierunek ruchu by nie opuścić pasa ruchu lub jezdni drogi po której się porusza. Droga na której dopuszczono ruch drogowy wg opisanych prawem zasad, to jako całość budowla drogowa, to droga publiczna lub wewnętrzna. Skodyfikowane zasady ruchu drogowego dotyczą powierzchni jezdni drogi, pobocza, drogi dla pieszych oraz drogi dla rowerów będących częścią drogi, oznaczona znakami drogowymi, przy czym brak znaków drogowych jest też oznakowaniem. Zarówno droga z pierwszeństwem jak i droga podporządkowana są drogami w rozumieniu zasad ruchu (rys. 1).

Początek drogi z pierwszeństwem oznacza się znakiem D-1, a jej koniec znakiem D-2. Oczywistym jest zatem, że jadąc jezdnią tej drogi od znaku D-1 do znaku D-2 jedzie się na całej jej długości zgodnie z jej przebiegiem czyli NA WPROST. Dlatego jeżeli kierujący nie ma zamiaru na jezdni drogi z pierwszeństwem zawrócić, zmienić na niej pasa ruchu na sąsiedni lub skręcić z niej aby ją opuścić, to nie ma podstaw do włączenia kierunkowskazu. 
Rys. 1
Skrzyżowanie typu T na którym znakami drogowymi ustalono pierwszeństwo

Lewy rysunek:
Jazda na kierunku A - B, to zmiana kierunku ruchu w lewo o 90° bez zmiany kierunku jazdy, zatem jazda na wprost.
Jazda na kierunku A - C, to jazda prosto ze zmianą kierunku jazdy w prawo.

Prawy rysunek:
Jazda na kierunku A-B, to zmiana kierunku ruchu w lewo o 90° ze zmianą kierunku jazdy w lewo.
Jazda na kierunku A - C, to jazda prosto bez zmiany kierunku jazdy czyli jazda na wprost.


2. Czy znaki drogowe poziome lub pionowe decydują o obowiązku włączenia kierunkowskazu?

NIE, żaden znak drogowy nie decyduje o obowiązku włączenia kierunkowskazu. Decyduje o tym jedynie zamiar zmiany pasa ruchu lub kierunku jazdy i wyjątkowo zamiar włączenia się do ruchu przy opuszczaniu zatoki przystankowej. 

Znak nakazu jazdy we wskazanym przez znak kierunku może, ale wcale nie musi mieć związku ze zmianą kierunku jazdy w rozumieniu zasad ruchu, czyli art. 22 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Znaki C-1 do C-12 zgodnie z obowiązującym prawem ustawowym, zatem od ponad dwóch dekad, nie są już znakami nakazu kierunku jazdy jakimi uczyniono je kodeksem drogowym z 1983 roku. 

Obecnie znaki C-1 do C-11 nakazują kierunek ruchu we wskazanym nimi kierunku, a znak C-12 nakazuje stosowanie się do zasad organizacji ruchu o międzynarodowej nazwie "ruch okrężny" wskazując jedynie kierunek ruchu okrężnego, a nie okrężny kierunek ruchu, przy ruchu prawostronnym przeciwny do ruchu wskazówek zegara. 

Jeżeli kierujący, w związku z nakazem znaku, będzie zmuszony opuścić jezdnię drogi po której się porusza z jej lewej lub prawej strony, po to by wjechać na jezdnię innej drogi (zmienić kierunek jazdy), będzie obowiązany, przed wykonaniem tego manewru zająć właściwe miejsce na jezdni drogi i włączyć właściwy co do zamiaru kierunkowskaz, niezalenie od tego czy pojedzie musiał przy tym zmienić kierunek ruchu czy nie. 

Jeżeli kierujący jadąc zmieniającą swój kierunek jezdnią, na skrzyżowaniu lub poza nim, nie ma zamiaru opuścić jej lub jej pasa ruchu, to nie ma  odstaw do włączenia kierunkowskazu.

Kierunkowskaz od dawna nie służy do powiadomienia innych użytkowników o zamierzonym kierunku ruchu lub wskazywania strony skrzyżowania na którą zamierza się pojechać (rys. 2).
Rys. 2
Droga z pierwszeństwem zmienia swój kierunek na i poza skrzyżowaniem

Niestety podobnie jak to jest ze znakami nakazu kierunku ruchu bezprawnie traktowanymi w edukacji komunikacyjnej nadal wg poprzedniego prawa o ruchu drogowym jako znaki nakazu kierunku jazdy, jest ze znakami poziomymi w formie strzałek kierunkowych (znaki P-8) i uzupełniającymi (znaki F-10 i F-11). Tu sytuacja jest odwrotna. Te znaki drogowe nie są znakami wskazującymi kierunki ruchu lecz znakami wskazującymi dozwolone kierunki jazdy z oznakowanych nimi pasów ruchu. Strzałka kierunkowa "na wprost" wskazuje kierunek jazdy zgodny z przebiegiem jezdni drogi, natomiast strzałki kierunkowe "do skręcania", tak jak i strzałka "do zawracania", wskazują dozwolone kierunki jazdy związane ze zmianą kierunku jazdy.

We właściwym rozumieniu tych prostych zasad ruchu może przeszkadzać, poza wadliwym szkoleniem, także bezprawne znakowanie pasów ruchu do jazdy na wprost strzałkami do skręcania (rys. 3).  

Rys. 3
Droga z pierwszeństwem zmienia swój kierunek w prawo, a prawy pas ruchu przeznaczony do jazdy na wprost oznaczono strzałką do skręcania, a pas ruchu do zmiany kierunku jazdy w lewo strzałką do jazdy na wprost, zatem tak jak gdyby droga z pierwszeństwem nie zmieniała swojego kierunku

Wynika to z powodu braku w przepisach strzałki kierunkowej "na wprost po łuku drogi". Z tego powodu wloty skrzyżowań o ruch okrężnym oznaczonych znakiem C-12 oraz skrzyżowań na których droga z pierwszeństwem zmienia swój kierunek, a take niektórych skrzyżowań w postaci rozwidleń dróg, były pozbawione strzałek kierunkowych.

Świadomość przebiegu jezdni drogi jest nieodzowna dla właściwego rozumienia kim jest jadący z przeciwnego kierunku któremu zmieniając kierunek jazdy w lewo należy ustąpić pierwszeństwa oraz która droga jest droga poprzeczną. 

Od pewnego czasu pasy ruchu przeznaczone do jazdy na wprost czyli zgodnie z przebiegiem jezdni biegnącej po łuku drogi są bezprawnie znakowane strzałką do skręcania (zmiany kierunku jazdy), co jest tolerowanym przez policję i MI przestępstwem drogowym. Jest to takie samo bezprawie jak znakowanie wlotów neutralnie kierunkowo (okrężnie) zorganizowanych budowli drogowych strzałkami kierunkowymi oraz dodawanie znaku C-12 do znaku A-7 na wlotach centralnie skanalizowanych kierunkowo zorganizowanych budowli drogowy z podporządkowanymi wszystkim wlotami. Trwa to niestety od kilku dekad i poza rokiem 2005 nikt z tym nic nie robi. 

3. Czy kierujący wjeżdżając na poniżej pokazane skrzyżowanie, z zamiarem jazdy na nim w prawo, ma obowiązek przed wjazdem na to skrzyżowanie włączyć prawy kierunkowskaz?

Rys. 4
Droga z pierwszeństwem zmienia swój kierunek w prawo

NIE, gdyż kierujący kontynuując jazdę drogą z pierwszeństwem nie zmienia kierunku jazdy (nie opuszcza jezdni drogi i na niej nie zawraca). Włącza lewy kierunkowskaz i zbliża się do osi jezdni zamierzając pojechać w lewo na jezdnie  drogi podporządkowanej, bowiem zmienia wtedy kierunek jazdy w lewo. 

Niestety wg poprzedniego kodeksu drogowego i skażonego nim prawa zwyczajowego WORD zmiana kierunku ruchu w prawo bez opuszczania jezdni drogi, to zmiana kierunku jazdy wymagająca sygnalizowania zamiaru prawym kierunkowskazem. 

4. Czy kierujący wjeżdżając na poniżej pokazane skrzyżowanie, z zamiarem jazdy na nim w prawo, ma obowiązek przed wjazdem na to skrzyżowanie włączyć prawy kierunkowskaz?
Rys. 5
Droga z pierwszeństwem jest drogą poprzeczną

TAK, gdyż kierujący opuszcza drogę podporządkowaną w celu wjazdu na drogę z pierwszeństwem, a zatem zmienia kierunek jazdy w prawo. Dotyczy to także zamiaru jazdy w lewo, bowiem jest to także zmianą kierunku jazdy. 

5. Czy kierujący wjeżdżając na poniżej pokazane skrzyżowanie, z zamiarem jazdy na nim w prawo, ma obowiązek przed wjazdem na to skrzyżowanie włączyć kierunkowskaz?

Rys. 6
Droga od wlotu biegnie dalej okrężnie przeciwnie do ruchu wskazówek zegara w pętli bez końca aż do połączenia się z drogą na wlocie

NIE, gdyż kierujący wjeżdżając na skrzyżowanie o ruchu okrężnym oznaczone znakiem nakazu C-12 (skrzyżowanie wlotowe dowolnej co do kształtu i wielkości budowli drogowej zorganizowanej wg zasad „ruchu okrężnego”) kontynuuje jazdę tą samą zmieniającą swój kierunek jezdnią, a zatem nie zmienia kierunku jazdy w rozumieniu art. 22 ustawy Prawo o ruchu drogowym. 

Kierujący ma obowiązek poruszać się zgodnie ze wskazaniem strzałek na znaku C-12. Istotą dyspozycji znaku C-12 jest powiadomienie kierującego, że jezdnia i jej pasy ruchu biegną od wlotu w pętli bez końca  okrężnie dookoła wyspy lub placu, tu zagospodarowanego na cele indywidualnego budownictwa mieszkaniowego. Znak A-7 dodany od góry do znaku C-12  stanowi jego integralną część i nie oznacza drogi podporządkowanej. Nie ma tu zatem także drogi z pierwszeństwem i znaków D-1 lub A-6.

Zgodnie z Porozumieniem europejskim z 1971 roku i Konwencją wiedeńską z roku 2006, zadaniem znaku A-7 lub zamiennie B-20 "stop" jest odwrócenie pierwszeństwa na tym skrzyżowaniu z pierwszeństwa z prawej na pierwszeństwo z lewej strony. Ma to na celu zapobieżenie blokowania się ruchu na obwiedni. 

Niestety wg prawa powielaczowego "skrzyżowanie o ruchu okrężnym", o którym jest  mowa jedynie w art. 24.7 ustawy p.r.d. w związku z wyprzedzaniem pojazdów silnikowych przy neutralnym kierunkowo ruchu okrężnym, to w całości budowla typu rondo o kierunkowej organizacji ruchu i poporządkowanych wszystkich wlotach, bezprawnie oznaczona znakiem C-12. Dlatego przed wjazdem na okrężnie zorganizowane rondo z zamiarem jazdy na jego lewą stronę zajmują lewy pas ruchu i włączają lewy kierunkowskaz. Ci którzy nie rozumieją dlaczego jest to błędem, nie włączają lewego kierunkowskazu także wtedy gdy jest on wymagany, a jest wymagany gdy zamierzają np. na kierunkowo zorganizowanych rondach zmienić kierunek jazdy w lewo. 

mgr inż. Ryszard Roman Dobrowolski 

Jeżeli uznasz to co robię za pożyteczne, to możesz wesprzeć moją działalność stawiając mi kawę
https://buycoffee.to/mrerdek1.blogspot.com