444. Bezpieczny odstęp miedzy pojazdami

444. Bezpieczny odstęp miedzy pojazdami

Jeden z czytelników tego bloga zwrócił uwagę na opublikowany, chyba ponownie bowiem sprawa dotyczy zmiany prawa w 2021 roku, odc. 908 z serii "Jedź bezpiecznie" autorstwa pełnomocnika ministra infrastruktury Marka Dworaka mówiący o bezpiecznej odległości między pojazdami podczas jazdy drogami ekspresowymi i autostradami. Czytelnikowi chodziło głównie o dokonywanie pomiarów na tzw. "policyjne oko".

Odległość miedzy pojazdami wynosi 20 metrów przy 120 km/h z jaką jechał filmujący

"Buy coffee" to forma wspierania niezależnych twórców przez przekazanie im dowolnej kwoty w formie darowizny, za co darczyńcom serdecznie dziękuję. Wspierający moją działalność kwotą min. 25 zł otrzymają w ramach podziękowania najnowsze wydanie książki Vademecum kierującego. Droga, skrzyżowanie i zmiana kierunku jazdy. Ryszard R. Dobrowolski.

Przypomnijmy sobie zapis ustawowy. 

USTAWA

z dnia 25 lutego 2021 r.

o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym

Art. 1. W ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany:

3) w art. 19 po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu:

"3a. Kierujący pojazdem podczas przejazdu autostradą i drogą ekspresową jest obowiązany zachować minimalny odstęp między pojazdem, którym kieruje, a pojazdem jadącym przed nim na tym samym pasie ruchu. Odstęp ten wyrażony w metrach określa się jako nie mniejszy niż połowa liczby określającej prędkość pojazdu, którym porusza się kierujący, wyrażonej w kilometrach na godzinę. Przepisu tego nie stosuje się podczas manewru wyprzedzania.";

Art. 2. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 2021 r.

Bezpieczny odstęp, szczególnie przy szybko poruszających się pojazdach na drodze ekspresowej lub autostradzie jest bardzo ważnym czynnikiem wpływającym bezpośrednio na bezpieczeństwo ruchu drogowego oraz na skutki ewentualnego wypadku. Obecnie pojazdy poruszające się na tym samym pasie ruchu musza zachować między sobą bezpieczny odstęp. Wyraża się go w metrach, i nie może być on mniejszy od połowy liczby określającej prędkość pojazdu w km/h z jaką porusza się kierujący. Innymi słowy, gdy zbliżamy się do poprzedzającego nas pojazdu powinniśmy zmniejszyć prędkość tak, by nie zbliżyć się do niego na mniejszą odległość w metrach niż wynosi połowa prędkości naszego pojazdu wyrażona w km/h.  

A tak w praktyce wygląda przestrzeganie tego nowego prawa w Polsce. Przy 120 km/h minimalna odległość między pojazdami wynosić musi minimum 60 metrów, a na pokazanym na początku wpisu zdjęciu wynosiła 20. Samochód jechał tak za mną przez kilkanaście kilometrów, aż do momentu w którym opuściłem jezdnię drogi ekspresowej. 

Szansa na normalność jest nikła, skoro w Niemczech, gdzie zarówno stacjonarne fotoradary jak i ręczne mierniki prędkości mają homologację w zakresie pomiaru odległości, i ją skutecznie mierzą, z tysiąca kierowców zapytanych przez ADAC co ich najbardziej denerwuje na drodze, 77% z nich odpowiedziało, że jazda na zderzaku. Ilość zestresowanych z tego powodu, po 10 latach od poprzedniego badania, kiedy nie było w Niemczech przepisu o minimalnej  odległości między pojazdami, spadła zaledwie o 6 punktów procentowych. Z jednym należy się zgodzić, że jazda na zderzaku to zjawisko powszechne i niebezpieczne, szczególnie przy dużych prędkościach.   

Obecnie także polska Policja ma mierniki prędkości homologowane na okoliczność pomiaru odległości miedzy jadącymi pojazdami, co pokazano na filmie (odc. 908) z serii "Jedź bezpiecznie" autorstwa Marka Dworaka.

W Niemczech przepisy dokładnie opisują jak należy się zachować będąc wyprzedzanym lub wyprzedzającym, by spełnić wymagania zachowania bezpiecznej odległości miedzy pojazdami, a zdjęcia robią  tam także stacjonarne fotoradary które ustawione parami są w stanie zaobserwować czy kierowca się do tych przepisów stosuje.

Jak zatem ocenić bezpieczną odległość od poprzedzającego pojazdu jeżeli samochód nie jest wyposażony w radar mierzący  odległości między pojazdami? To albo ocena w oparciu o wiedzę, że słupki kilometrowe przy prawej krawędzi jezdni ustawiane są co 100 metrów, albo o znajomość jeszcze bezpieczniejszej amerykańskiej "zasady trzech sekund". Jeżeli do miejsca mijanego przez poprzedzający nas pojazd dojedziemy w czasie nie krótszym niż 3 sekundy, to odległość od poprzedzającego nas pojazdu może być uznana za bezpieczną. Trzy sekundy, to czas potrzebny na wypowiedzianą na głos wyliczankę "sto jedenaście, sto dwanaście, sto trzynaście", albo wg tego amerykańskiego pomysłu przez trzykrotnie wypowiedziane słowa "Missisipi".  Za minimalny czas potrzebny na dojazd do wspomnianego miejsca należy przyjąć 2 sekundy. 

Na koniec wyjaśnię czego dotyczy zapis o wyłączeniu obowiązku zachowania bezpiecznej odległości podczas manewru wyprzedzania na drogach ekspresowych i autostradach,  bowiem z właściwym zrozumieniem tego przepisu mają problem nauczyciele zawodu kierowcy, prawnicy, biegli sądowi oraz  policjanci. 

Przepis dotyczy jadących z przepisową odległością od poprzedzającego pojazdu która zostaje zmniejszona przez zmieniającego pas ruchu który postanowił wyprzedzić jadący przed sobą pojazd oraz zmniejszenia wymaganej minimalnej odległości przez opuszczającego  pas przyspieszania (włączania) w sytuacji gdy jadący pasem na który musi wjechać nie ułatwi  tego przez zmianę pasa ruchu na sąsiedni. Wtedy wjeżdżający między jadące przepisowo pojazdy wyprzedzające jadących pasem włączania także czyni dotychczas bezpieczną odległość niebezpieczną, np. o połowę mniejszą od wymaganej przepisem. 

Gdyby nie zapis w art. 19 ust. 3a  narażali byśmy jadącego za nami i siebie na grzywnę. Na ustabilizowanie bezpiecznych odległości kierujący mają wspomniane wcześniej trzy sekundy.

Należy też pamiętać, że wg Porozumienia europejskiego będącego uzupełnieniem Konwencji wiedeńskiej o ruchu drogowym, których Polska jest sygnatariuszem, jazda w rzędach z różnymi prędkościami na sąsiadujących ze sobą pasach ruchu wielopasowej jezdni drogi ekspresowej lub autostrady nie jest uznawane za wyprzedzanie. 

Nie jest zatem prawdą, że na mocy wspomnianego wyłączenia możemy z własnej woli zbliżyć do pojazdu jadącego przed nami tym samym pasem ruchu, na odległość mniejszą niż to wynika z przepisu, tłumacząc to zamiarem wyprzedzenia jadącego przed nami pojazdu, bowiem nie jest to wyprzedzanie w rozumieniu zasad ruchu. Nie można też tłumaczyć się tym, że jadąc cały czas swoim pasem ruchu nie zachowaliśmy wymaganej prawem minimalnej odległości od poprzedzającego nas pojazdu, bo byliśmy w trakcie wyprzedzania jadących pasem ruchu obok. 

Wspomniane zbliżenie się do poprzedzającego nas pojazdu w związku z zamiarem jego wyprzedzenia jest uprawnione tylko na jednojezdniowej dwupasowej dwukierunkowej drodze ekspresowej po to, by ograniczyć do minimum czas przebywania na części jezdni przeznaczonej dla ruchu w przeciwnym kierunku. Nawiasem mówiąc nie  powinno być tego typu dróg ekspresowych. 

Opracował mgr inż. Ryszard R. Dobrowolski